Küləyin sürəti necə ölçülür?

Küləyin sürəti necə ölçülür?

Digər
29.03.2018 PAYLAŞIM

    Küləyin həyatımızda böyük əhəmiyyəti var. Onun bizə verdiyi əsas üstünlük enerjidir. İndi sizə durub ''Küləkdən necə enerji almaq lazımdır?'', onu izah etməyəcəm. Bilənlər bilir, bilməyənlər üçün də başqa vaxta qalsın. Küləkli günlərdə hava proqnozu məlumatlarında küləyin, məsələn saatda 25 kilometr sürətlə əsdiyini bildirirlər. Halbuki çox güclü əsdiyini düşünüb onun sürəti barədə aldana bilərik.

    Küləyin dəqiq sürəti bir çox şəxs üçün böyük əhəmiyyət daşıyır və bu səbəbdən onun sürətini ölçməyin elmi üsulları inkişaf etməkdədir. Külək sürətini ilk də 1667-ci ildə ingilis elm adamı Robert Hook ölçüb. ''Külək ölçən'' adlandırılan bu alət öz ətrafında fırlana bilən dirəyə bağlanmış bir çox qanaddan ibarətdir. Külək əsdiyi zaman bu qanadlar hərəkət etməyə başlayıb dirəyi öz ətrafında fırladırlar və küləyin sürəti artdıqca fırlanma sürəti də artır. Müəyyən bir zaman ərzində başlanğıc nöqtəsindən keçən qanadların sayı ölçüləndə isə küləyin sürəti məlum olur. Hal-hazırda istifadə olunan meteoroloji radarlar 1941-ci ildə icad edilib.


    Müasir meteorologiyada müşahidələr yer və yüksək atmosfer müşahidələri olmaqla iki yerə bölünür. Dünyada olduğu kimi Azərbaycanda da yer müşahidələri anlıq və saatlıq olaraq mütəmadi aparılır. Azərbaycanın bir sıra bölgələrində meteoroloji stansiyalar vasitəsilə bütün meteoroloji parametrlər ölçülür. Meteorologiyada yüksək atmosfer müşahidələrində ölçmə aparan şarların içinə hidrogen qazı buraxılır çünki havadan yüngül olduğu üçün asanlıqla yüksələ bilir. Bəzən helium qazından da istifadə edirlər.

    Bu müşahidələr vasitəsilə təxminən 35 km hündürlükdə atmosfer şaquli olaraq öyrənilmiş olur. Şara içində sensorlar və elektron dövrələr olan alət yerləşdirilir. Bu alət olduğu səviyyələrdə ölçdüyü küləyin istiqamətini və sürətini, o səviyyədəki temperaturu və havanın nəmini bildirir. Yüksək atmosfer müşahidəsinin faydası yerləşdiyi nöqtədən etibarən 150 km diametrli bölgədə bütün meteoroloji parametrləri bir növbəti ölçmə edilənə qədər öyrənməsindədir. 

Qeyd: Şərhlərdə nalayiq ifadələr işlətmək, reklam xarakterli mətn paylaşmaq qadağandır.

Şərh yoxdur

Şərh yazmaq üçün daxil olun


DAHA ÇOX


Azercell jurnalistləri Milli Mətbuatın 145-illiyi münasibətilə təbrik edir!..

Məlumatın, xəbərin son dərəcə əhəmiyyətli olduğu ən həssas zamanlarda məhz şücaətli jurnalistlər öz ..


ABŞ-da Google şirkəti məhkəməyə verildi: Səbəb nədir?

ABŞ-da Google şirkəti Android əməliyyat sistemi səbəbilə məhkəməyə verildi.


Alimlər tarixdə ilk dəfə yeni planetin yaranma prosesini müşahidə ediblər (VİDEO..

Hal hazırda olan aktual elmi nöqteyi nəzərdən kainatın yaranması Böyük Partlayış ilə başlayıb. Lakin..


Əsrin sonuna gözlənilən iqlim dəyişikliyi artıq bütün qitələrdə başlayıb..

Güman olunurdu ki, tropik və subtropik regionlarda təyin olunacaq isti və nəm iqlim şəraiti planetin..


Astronomlar Yer kürəsinə ən yaxın olan qara dəliyi aşkar ediblər

Avropa cənub rəsədxanasının (ESO) astronomlarının rəhbərliyi altında olan tədqiqat qrupu kosmik miqy..


'Pandemiya hal hazırki dünya iqtisadiyyatına son qoyacaq və onu tanınmaz hala sa..

İqtisadi böhranlar baş verən zaman onların nəticələri bir neçə ildən sonra heç gözlənilməz istiqamət..

×