Rəqəmsal dövrdə borc vermək: hüquqi risklər və təhlükəsiz yollar
Faizlə borc vermək ənənəvi maliyyə münasibətlərindən biri olsa da, rəqəmsallaşma bu sahəyə yeni yanaşmalar gətirib. Bu gün insanlar borc əməliyyatlarını təkcə nağd şəkildə deyil, bank tətbiqləri və onlayn ödəniş sistemləri vasitəsilə həyata keçirirlər. Bu isə həm imkanlar yaradır, həm də yeni risklər formalaşdırır.
Technote.az xəbər verir ki, qanunvericilik faizlə borc verməyə hər hansı məhdudiyyət qoymur. Lakin əsas problem bu münasibətlərin necə qurulmasındadır. Praktikada bir çox hallarda tərəflər yazılı müqavilə bağlamır və ya şərtləri tam göstərmir. Rəqəmsal dövrdə isə bu cür yanaşma daha böyük risklər yaradır. Çünki istənilən maliyyə əməliyyatı sonradan sübut tələb edə bilər.
Ekspertlər bildirir ki, borc münasibətlərində ən təhlükəsiz yol yazılı və ya elektron müqavilədən istifadədir. Müqavilədə borcun məbləği, faiz dərəcəsi, qaytarılma müddəti və ödəniş qaydası aydın qeyd olunmalıdır. Bu, tərəflər arasında anlaşılmazlıqların qarşısını alır.
Digər vacib məqam ödənişlərin formasıdır. Nağd və sənədsiz ödənişlər ciddi problemlərə səbəb ola bilər. Müasir dövrdə bank köçürmələri, mobil tətbiqlər və digər rəqəmsal ödəniş alətləri bu riski minimuma endirir. Hər bir əməliyyatın izinin qalması hüquqların qorunmasına kömək edir.
Mütəxəssislər onu da qeyd edir ki, əgər bir şəxs davamlı olaraq müxtəlif insanlara faizlə borc verirsə, bu fəaliyyət artıq sahibkarlıq kimi qiymətləndirilə bilər. Rəqəmsal platformalar vasitəsilə belə əməliyyatların aparılması isə bu prosesi daha görünən edir və hüquqi məsuliyyət riskini artırır.
Qlobal trendlərə baxdıqda, artıq bir çox ölkədə P2P (peer-to-peer) lending platformaları geniş yayılıb. Bu platformalar borc verən və alan şəxsləri onlayn mühitdə birləşdirir və prosesi daha şəffaf edir. Azərbaycanda bu sahə hələ geniş inkişaf etməsə də, rəqəmsallaşma gələcəkdə bu modelin yayılmasını mümkün edə bilər.
Nəticə olaraq, faizlə borc vermək mümkündür, lakin rəqəmsal dövrdə bu münasibətləri düzgün qurmaq daha da vacibdir. Elektron sənədləşmə, nağdsız ödənişlər və hüquqi qaydalara əməl etmək həm maliyyə itkilərinin, həm də hüquqi problemlərin qarşısını almağa kömək edir.
Paylaş
