ABŞ senatorları Meta-nın ağıllı eynəklərində məxfilik risklərini araşdırır

    ABŞ senatorları Ron Wyden və Edward Markey “Meta” şirkətinin süni intellekt funksiyaları olan ağıllı eynəkləri ilə bağlı araşdırmaya başlayıblar. Onlar 29 oktyabrda Mark Zuckerbergə göndərdikləri məktubda eynəklərin həm istifadəçilər, həm də ətrafdakı insanlar üçün ciddi məxfilik və təhlükəsizlik riski yaratdığını deyiblər. Senatorların sözlərinə görə, şirkət bu riskləri məhsul 2021-ci ildə satışa çıxmazdan əvvəl bilirdi.

    Məktubda kişilərin eynəklə qadınları icazəsiz çəkərək təqib etməsi və görüntüləri sosial şəbəkələrdə yayması ilə bağlı hallar sadalanıb. Digər iddialara görə, podratçılar insanların soyunduğu və intim münasibətdə olduğu videolara baxıblar. Məhkəmə iddiasında bəzi şəxslərin özəl anlarının eynəklə çəkildiyindən xəbərsiz olduğu da qeyd edilib.

    Senatorlar kameranın təsadüfən işə düşməsi və çəkilişi göstərən işığa müdaxilə ilə bağlı izahat tələb edirlər. Onlar süni intellekt funksiyaları işləyərkən insanların üzlərini və avtomobil nömrələrini bulanıqlaşdırmağın olub-olmadığını da soruşublar. Həmçinin əməkdaşların və podratçıların görüntülərə hansı şərtlərlə baxdığı, materialların süni intellekt modellərini öyrətmək üçün işlədilib-işlədilmədiyi açıqlanmalıdır. İnsan hüquqları ilə bağlı yoxlamalar və təhlükəsizlik sınaqları barədə də məlumat istənilib. Şirkətdən 26 noyabr 2026 tarixinədək cavab istəyiblər.

    Araşdırmadan əvvəl bəzi istifadəçilər proqram yeniləməsindən sonra eynəyin söhbətləri razılıq olmadan yazdığını iddia etmişdilər. “Meta” problemi aradan qaldırdığını desə də, bunun səbəbini açıqlamayıb. Avqustda çəkilişi göstərən işıq örtüldükdə kameranın işləməsinin qarşısını alan dəyişiklik edilib. Şirkət sentyabrda yalnız səs funksiyası olan yeni ağıllı eynəklər də çıxarıb.

    Eynəklərin ABŞ İmmiqrasiya və Gömrük Mühafizəsi əməkdaşları tərəfindən reydlər zamanı taxıldığı da görülüb. Nyu York Polis Departamentinin terrorla mübarizə bölməsi yanvarda yaydığı qeyddə cihazların müşahidə üçün işlədilməsindən narahat olduğunu yazıb. Kaliforniya qubernatoru Gavin Newsom oktyabrda iş yerlərinin özəl hissələrində geyilə bilən cihazlarla gizli çəkilişi qadağan edəcək qanun layihəsinə veto qoyub.

    Mübahisə doğuran digər məsələ Keniyada çalışan üçüncü tərəf məlumat işarələyicilərinin həssas videolara baxmasıdır. “Meta” həmin podratçı ilə müqaviləni ləğv etdiyini açıqlayıb. Senatorların fikrincə, görüntülərin süni intellektin hazırlanması üçün saxlanması həmin materiallara baxılması, onların yayılması və qanunsuz işlədilməsi riskini daha uzun müddət qoruyur. Onlar şirkətdən məhsulun belə zərərlərə yol açmasının qarşısını almaq üçün atdığı real addımları göstərməsini tələb edirlər.