Apple Hindistanda milyardlarla dollarlıq risklə üz-üzə qaldı

    Apple Hindistanda davam edən antiinhisar araşdırması çərçivəsində uzun müddətdir paylaşmaqdan imtina etdiyi maliyyə hesabatlarını ölkənin Rəqabət Komissiyasına (CCI) təqdim etməyə razılaşıb. Bu qərar aylardır davam edən hüquqi çəkişmənin qarşısındakı əsas maneəni aradan qaldırıb və işin yekun mərhələyə keçməsinə imkan yaradıb. Mübahisənin mərkəzində Apple-ın Hindistandakı gəlirləri deyil, şirkətin qlobal maliyyə göstəriciləri dayanırdı. 2024-cü ildə yenilənən Hindistan rəqabət qanunvericiliyinə əsasən, antiinhisar pozuntularına görə tətbiq edilən cərimələr şirkətin yalnız ölkədaxili gəlirlərinə deyil, qlobal dövriyyəsinə əsasən hesablana bilər.

    Bu isə Apple üçün böyük risk yaradır. Şirkətin Hindistandakı gəlirləri qlobal gəlirlərinin yalnız kiçik bir hissəsini təşkil etdiyi üçün mümkün cərimənin məbləği dəfələrlə arta bilər. Apple daha əvvəl bu iş üzrə nəzəri cərimənin 38 milyard dollara çata biləcəyindən narahat olduğunu bildirmişdi. Şirkət aylardır Rəqabət Komissiyasının tələb etdiyi detallı maliyyə məlumatlarını təqdim etməkdən yayınmağa çalışır, qlobal göstəricilərin araşdırma çərçivəsindən kənarda qalmalı olduğunu iddia edir və məsələni Dehli Ali Məhkəməsinə qədər daşıyırdı. Lakin məhkəmə Apple-a istintaqla əməkdaşlıq etməyi tapşıraraq, eyni zamanda CCI-yə 15 iyul tarixindən əvvəl yekun qərar çıxarmamağı tövsiyə etmişdi.

    Araşdırmanın əsas mövzusu isə Apple-ın App Store siyasətidir. 2024-cü ildə aparılan araşdırma nəticəsində CCI belə qənaətə gəlmişdi ki, Apple iPhone tətbiqləri bazarında dominant mövqeyindən sui-istifadə edib və tərtibatçıları məcburi şəkildə öz daxili ödəniş sistemindən istifadə etməyə məcbur edib. Bu məsələ daha əvvəl Avropa Birliyi, ABŞ və digər ölkələrdə də tənzimləyicilərin diqqət mərkəzində olub. Apple-ın maliyyə sənədlərini təqdim etməsi şirkətin ittihamları qəbul etməsi mənasına gəlmir. Lakin bu addım Hindistan tənzimləyicisinin araşdırmanı yekunlaşdırması və mümkün cərimənin məbləğini müəyyən etməsi üçün zəruri olan məlumatlara çıxış əldə etdiyini göstərir.

    İndi diqqətlər 15 iyul tarixindən sonra veriləcək yekun qərara yönəlib. Ekspertlərin fikrincə, Hindistanın qlobal dövriyyəyə əsaslanan cərimə mexanizmi Apple üçün dünyanın digər regionlarındakı oxşar araşdırmalardan daha ciddi nəticələr doğura bilər.