Northrop Grumman peykləri kosmosda “təmir edən” robot hazırlayıb

    ABŞ-nin müdafiə və aerokosmik şirkəti Northrop Grumman peyklərin kosmosda təmir edilməsi və istismar müddətinin uzadılması üçün yeni robot sistemi hazırlayıb. Mission Robotic Vehicle (MRV) adlı aparat iki robot qola sahibdir və orbitdə digər peyklərə yaxınlaşaraq onlara əlavə mühərrik modulları quraşdıra bilir. Yeni sistem ilk olaraq Avstraliyanın Optus şirkətinə məxsus rabitə peykində istifadə ediləcək. 2009-cu ildə orbitə buraxılan və ilkin olaraq 15 il işləməsi nəzərdə tutulan peykin yanacağı tükənməyə başladığı üçün indiyədək Northrop Grumman-ın Mission Extension Vehicle (MEV) aparatı onun orbitdə düzgün mövqedə qalmasını təmin edirdi.

    İndi isə MEV peykdən ayrılıb və onu daha yeni sistem əvəz edəcək. 2026-cı ilin iyulunda SpaceX-in Falcon 9 raketi ilə orbitə MRV və üç ədəd Mission Extension Pod (MEP) göndərilib. MEP-lər əslində peykə əlavə edilən kiçik mühərrik və hərəkət sistemləridir. Planlara əsasən, 2027-ci ildə MRV robot qollarından istifadə edərək MEP modullarından birini Optus peykinə quraşdıracaq. Bunun nəticəsində peykin təxminən daha 6 il işləyə biləcəyi gözlənilir.

    Bu texnologiyanın əhəmiyyəti ondadır ki, böyük rabitə və müşahidə peykləri çox vaxt elektron sistemləri sıradan çıxdığı üçün deyil, orbitdə mövqelərini qorumaq üçün lazım olan yanacaq tükəndiyi üçün istifadədən çıxarılır. Belə peyklərə əlavə hərəkət sistemi quraşdırmaq onların milyonlarla dollar dəyərində olan xidmət müddətini bir neçə il uzada bilər. Northrop Grumman bundan əvvəl də oxşar texnologiyanı sınaqdan keçirib. Şirkətin 2019 və 2020-ci illərdə orbitə göndərdiyi iki MEV aparatı indiyədək Intelsat və Optus daxil olmaqla üç peykin ümumilikdə təxminən 10 illik əlavə istismar müddəti əldə etməsinə kömək edib.