ABŞ-nin məhdudlaşdırdığı Nvidia çiplərinin izi Çin AI modellərində tapılıb

    “UnemploymentLabs” adlı müstəqil araşdırma qrupu “Nvidia”nın “Blackwell” çiplərinin Çin süni intellekt (AI) modellərinin hazırlanmasında işlədildiyini göstərən ciddi izlər tapıb. ABŞ bu çiplərin ixracına məhdudiyyət qoyub. Araşdırmada “DeepSeek V4”, “Kimi K3.1”, “MiniMax-M3” və “Ling-3.1-Flash” modellərinin adı çəkilir. Ancaq çiplərin harada olduğu və şirkətlərin onlara necə çıxış əldə etdiyi bilinmir. Buna görə ixrac qaydalarının pozulduğu hələ sübut olunmayıb.

    Araşdırma AI modelinin təlimə başladığı zaman çəkilərində qalan statistik izlərə əsaslanır. Çəkilər modelin daxil olan məlumatların hər birinə nə qədər önəm verəcəyini müəyyən edən rəqəmlərdir. Müxtəlif çip ailələrində SM adlanan hesablama bölmələrinin sayı dəyişir. “Hopper” çiplərində 132 belə bölmə var. “Blackwell B” seriyasında bu say 148, “Blackwell GB” seriyasında 152-dir.

    Modelin ilkin çəkiləri “PyTorch”, “CUDA” və “cuRAND” proqramları ilə təsadüfi şəkildə yaradılır. Eyni başlanğıc rəqəmi seçiləndə proqram hər dəfə eyni nəticəni verir. Böyük modellərdə bu iş hesablama bölmələri və məlumat axınları arasında paylaşdırılır. Araşdırmaçılar eyni çiplərdən və proqramlardan yararlanaraq prosesi yenidən qurublar. Hər hesablama bölməsi üçün 2048 axın seçilib.

    Nəticədə alınan çəki paylanması Çin modellərindəki göstəricilərlə tam uyğun gəlib. Hesablama bölmələrinin və axınların sayı dəyişdiriləndə uyğunluq tamamilə yox olub. Tədqiqatçılar bununla hər modelin hazırlanmasında “Blackwell”, yoxsa “Hopper” çiplərinin işləndiyini müəyyən ediblər. Onlar kartların təxmini sayını da hesablayıblar. Lakin VRAM, yəni videoyaddaş tutumu və yaddaş sürəti nəzərə alınmayıb. Buna görə çiplərin dəqiq modeli bilinmir.

    Metod yalnız çəkiləri açıq yayımlanan modellərdə işləyir. Nəticə təlim zamanı seçilən proqramlardan da asılıdır. Nəzəri olaraq, “AMD” çipləri 148 və ya 152 hesablama bölməsindən ibarət qrupları təqlid edə bilər. Ancaq “DeepSeek V4” modelinin real çəki dəyərləri yoxlananda “AMD” avadanlığı eyni nəticəni verməyib. Çin şirkətlərinin xaricdə “Blackwell” avadanlığı icarəyə götürməsinə isə hazırda açıq qadağa yoxdur.