ABŞ ordusu yanlış AI arayışı ilə Çin bayraqlı gəmiyə çıxmağa hazırlaşıb

    ABŞ ordusu Yaxın Şərqdə Çin bayrağı altında üzən gəmiyə müdaxilə etməyə hazırlaşıb, amma əməliyyat son anda dayandırılıb. Qərar qismən süni intellektin hazırladığı kəşfiyyat arayışına əsaslanıb. Sonradan bu məlumatın yanlış olduğu üzə çıxıb. Arayışda gəmidə nüvə silahı proqramı üçün hissələrin daşındığı iddia edilib. Hadisə ilə tanış olan anonim mənbə bunun az qala müharibəyə səbəb olacağını deyib.

    Yanlış qiymətləndirməni xüsusi əməliyyatlar komandanlığında çalışan analitik hazırlayıb. O, gəminin yük siyahısını yoxlamaq üçün çatbotdan yararlanıb. Sistem açıq mənbəli məlumatları məxfi siqnal kəşfiyyatı ilə birləşdirib və yükün İranın nüvə proqramına aid hissələr olduğunu göstərib. Rəsmilər nəticəni süni intellektin yaratdığını müəyyənləşdirəndən sonra gəmiyə çıxmaq planını dayandırıblar.

    Gəminin əslində nə daşıdığı və analitikin hansı süni intellekt alətindən yararlandığı bilinmir. Bunun kommersiya xidməti, yoxsa ABŞ hökuməti üçün hazırlanmış sistem olduğu da aydın deyil. Hadisə çatbotların inandırıcı görünən, amma yanlış məlumat yaratması riskini yenidən gündəmə gətirib. Müdafiə Nazirliyi məsələ ilə bağlı hələ açıqlama verməyib.

    Müdafiə naziri Pete Hegseth yanvarda quruma süni intellekti əsas iş istiqamətlərindən birinə çevirməyi tapşırıb. O, həmçinin ABŞ şirkətlərinin qabaqcıl modellərinin sınaqdan keçirilməsini istəyib. “Anthropic” öz modellərinin avtonom silahların hazırlanmasında işlədilməsinə icazə verməyib və qısa müddət hökumət qadağası ilə üzləşib. “SpaceXAI” fevralda “Grok”u orduda işlətmək üçün razılaşma əldə edib. “NVIDIA”, “Microsoft” və “Amazon” mayda öz süni intellekt texnologiyalarını nazirliyə təqdim etmək üçün tərəfdaşlıq qurub.

    Digər bir hadisədə ABŞ qüvvələri fevralın 28-də İranın “Shajarah Tayyebeh Elementary School” məktəbinə raket atarkən “Palantir”in “Maven Smart System” sisteminə həddən artıq güvənib. Müxtəlif məlumatları bir araya gətirən bu süni intellekt sistemi zərbə ilə bağlı təhlildə işlədilib. Hücumda ölənlərin 123-ü uşaq olub və zərbə 150-dən çox insanın ölümünə səbəb olub. BMT ekspertlərinə görə, məktəbə hücumun müharibə cinayəti sayılması üçün əsaslı şübhə var. Onlar araşdırmanın nəticələrini sentyabrın 21-də İnsan Hüquqları Şurasına təqdim etməyə hazırlaşırlar.