Anthropic Claude ilə bioloji silah araşdırması cəhdlərini dayandırıb

    “Anthropic” 2025-ci ilin noyabrından 2026-cı ilin sentyabrınadək “Claude” ilə aparılan 5 şübhəli bioloji araşdırma cəhdini müəyyən edib. Şirkət bu işlərin bioloji silahların hazırlanmasına xidmət edə biləcəyini düşünür. Hadisələrin 3-ü viruslar, 2-si isə toksinlərlə bağlı olub. Bəzi araşdırmaların dövlət dəstəkli proqramlarla əlaqəsi üzə çıxıb. “Anthropic” son modellərində təhlükəsizlik tədbirlərini də gücləndirib.

    Şirkət bildirir ki, biologiya ilə bağlı sorğuların məqsədini dərhal müəyyənləşdirmək həmişə mümkün olmur. Eyni məlumatdan vaksin hazırlamaq, virusun necə yayılacağını hesablamaq və ya zərərli maddə yaratmaq üçün yararlanmaq mümkündür. Lakin hər 5 hadisədə istifadəçilər kimliklərini gizlətməyə və regional məhdudiyyətləri keçməyə çalışıblar. Hesabatda konkret dövlətlərin adları açıqlanmayıb. İstifadəçilər təsadüfi hesablar, şəxsi e-poçt ünvanları, ABŞ-nin serverləri və vasitəçi xidmətlər vasitəsilə sistemə qoşulublar.

    1-ci hadisədə qrant müraciəti adı altında çikunqunya virusunun daha sürətlə mutasiya etməsi və daha ağır xəstəlik yaratması araşdırılıb. Layihə mülki tədqiqat kimi təqdim olunsa da, işin hərbi obyektdə aparılması planlaşdırılıb. Sorğular ABŞ infrastrukturu üzərindən çalışan vasitəçi süni intellekt platformasından göndərilib. Bu platformanın həm hərbi, həm də mülki qurumlarla əlaqəsi olub. “Anthropic” hesabları bloklayıb və məlumatı dövlət qurumları ilə bölüşüb. Ancaq eyni şəxslər məlumat saxlamayan xidmətlər vasitəsilə yenidən giriş etməyə çalışıblar.

    2-ci araşdırma quş qripinin məməlilərə uyğunlaşması və tənəffüs sistemindən kənarda xəstəlik yaratması ilə bağlı olub. Virusun ölüm göstəricisi yüksəkdir, insanların ona qarşı immuniteti isə zəifdir. Hazırda virus asan yayılmasa da, bu araşdırma onun insanlar arasında yoluxuculuğunu artıran üsulları üzə çıxara bilərdi.

    3-cü işdə çiçək və “Mpox”un daxil olduğu ortopoksvirusların genetikası araşdırılıb. Tədqiqat canlı sınaqları və virusların immunitetdən yayınma yollarını da əhatə edib. Sorğunun vasitəçi xidmət və ABŞ infrastrukturu üzərindən bloklanmış hesablar şəbəkəsi ilə əlaqəli olduğu müəyyənləşdirilib.

    4-cü hadisədə müxtəlif heyvan ailələrinə aid zəhər molekullarını təhlil edən və onların zəhərliliyini artıran proqram hazırlanıb. Məqsəd ağrıkəsici, antidepressant və digər müalicəvi molekullar yaratmaq kimi göstərilib. Lakin əldə olunan məlumatdan güclü zərərli maddələrin hazırlanmasında da yararlanmaq mümkün idi. “Anthropic” bu işi xidmət göstərilməyən regiondakı dövlət dəstəkli proqramla əlaqələndirib.

    5-ci hadisədə nəzəri alim milli araşdırma proqramı çərçivəsində toksinləri yenidən qurmaq üçün “Claude”-dan yararlanıb. İş bakteriya toksininin bir hissəsini və hemorragik qızdırma virusunun zülalını əhatə edib. Həmin virus Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının pandemiya yarada biləcək təhlükəli xəstəliklər siyahısındadır. Alim mövzunu gizlətmək üçün “Claude”-a təsvirləri qəsdən ümumi saxlamağı tapşırıb. “Anthropic” xidmət qaydalarının pozulduğu regiondan girişi dayandırıb.