Çin AI yarışında ABŞ-yə daha da yaxınlaşır

    Çinin süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən Moonshot AI və Alibaba şirkətləri yeni nəsil AI modellərini təqdim etdikdən sonra texnologiya dünyasında yenidən böyük müzakirələr başlayıb. Moonshot AI-ın təqdim etdiyi Kimi K3 Alibaba-nın isə nümayiş etdirdiyi Qwen3.8 modellərinin performans baxımından OpenAI və Anthropic-in ən güclü sistemlərinə yaxın olduğu iddia edilir. Model təqdimatlarından sonra ABŞ mediası və analitiklər bunu növbəti dəfə "gözlənilməz sıçrayış", "AI Sputnik anı" və ya "ikinci DeepSeek effekti" kimi qiymətləndiriblər. Lakin ekspertlər hesab edirlər ki, əslində təəccüblü olan Çinin irəliləyişi deyil, ABŞ-nin buna hər dəfə təəccüblənməsidir.

    Son illərdə Çin şirkətləri AI sahəsində sürətlə irəliləyərək dünyanın ən populyar modelləri arasında öz yerlərini tutmağa başlayıblar. Hazırda OpenRouter platformasında istifadə olunan ən populyar AI modellərinin əhəmiyyətli hissəsi məhz Çin şirkətlərinə məxsusdur və performans fərqi ABŞ şirkətləri ilə getdikcə azalır. Moonshot AI bildirir ki, Kimi K3 modeli bir çox testlərdə OpenAI və Anthropic modelləri ilə rəqabət aparır, yalnız GPT-5.6 Sol və Claude Fable 5-dən geri qalır. Şirkət həmçinin modeli rəqiblərindən xeyli aşağı qiymətə təqdim edəcəyini açıqlayıb. Güclü maraq səbəbindən təqdimatdan dərhal sonra yeni abunələrin müvəqqəti dayandırıldığı da qeyd olunub.

    Bundan bir neçə gün sonra Alibaba da Qwen3.8 modelini təqdim edərək onun dünyanın ən güclü AI sistemlərindən biri olduğunu iddia edib. Şirkətin məlumatına görə, model performans baxımından yalnız Anthropic-in ən son sistemindən geri qalır. Diqqətçəkən məqamlardan biri isə hər iki modelin open-weight formatında yayımlanacaq olmasıdır. Bu yanaşma proqramçılara modeli yükləməyə, dəyişdirməyə və öz layihələrində istifadə etməyə imkan verir. OpenAI, Anthropic və Google isə qabaqcıl modellərini əsasən qapalı (proprietary) şəkildə təqdim etməyə davam edirlər. Çin modellərinin digər üstünlüyü qiymətlə bağlıdır. Onların istifadəsi ABŞ şirkətlərinin modelləri ilə müqayisədə xeyli ucuz başa gəlir. Bunun nəticəsində bəzi Amerika startaplarının artıq daha aşağı xərcli Çin AI modellərinə üstünlük verdiyi bildirilir.