Reklam
İqlim dəyişiklikləri insanların yuxu proseslərinə mənfi təsir göstərəcəklər

İqlim dəyişiklikləri insanların yuxu proseslərinə mənfi təsir göstərəcəklər

Süni zəka və Elm
27.05.2022 PAYLAŞIM

    İqlim dəyişikliklərinin nəticələri arasında su daşqınları, quraqlıq, aclıq və isti hava şəraiti var. Lakin danimarkalı tədqiqatçılar sözügedən siyahıya daha bir faktoru da əlavə ediblər. Söhbət, yuxu pozğunluğundan gedir. Bəle ki, gecə saatlarında daha yüksək temperatur səbəbilə insanlar il ərzində 10 saatlıq yuxu prosesindən məhrum ola bilərlər. Kopenhagen Universitetinin alimləri aşkar ediblər ki, bu əsrin sonuna kimi insanlar il ərzində ortalama 50-58 saat daha az yatacaqlar. Yuxu prosesinin insan sağlamlığı üçün vacib olduğunu nəzərə alsaq, onun pozulması həyatın bütün sahələrinə mənfi təsir göstərəcək. İnsanlarda müxtəlif vərdişlərin olduqlarına baxmayaraq alimlərin fikirlərinə əsasən yuxu üçün ən optimal hava temperaturu 15-22 dərəcə Selsi təşkil edir. Bu göstəricidən kənara çıxan istənilən temperatur yuxu prosesini pozur və insanın tez-tez oyanmasına səbəb olur. Bununla belə yuxarı temperatur göstəricisi yuxu prosesinə aşağı temperatur göstəricisindən daha çox təsir göstərir.

Bədən temperaturu gecə ilə gündüzün əvəzlənməsi ritminə uyur və sutkadakı zamandan asılı olaraq aşağı və ya yuxarı qalxır.

    Bədəndəki temperatur aşağı düşən zaman bədən yuxuya hazırlaşmaq siqnalı qəbul edir. Məməlilərdə proses bu cür reallaşır. Gecələr bədən temperaturu ortalama 1 dərəcə Selsi aşağı olur. Lakin bu zaman isti hava şəraiti mövcuddursa, bədən bunun öhdəsindən gələ bilmir. Məhz bunun nəticəsində yuxu pozğunluğu yaranır. Bu məsələni yaxından araşdırmaq üçün alimlər planet miqyasında təcrübə aparıblar. Belə ki, onlar 68 ölkədən ümumilikdə 47.000 insanın smart qolbaq və fitnes trekerlərinin 10 milyarddan çox göstəricilərini yerli hava və iqlim məlumatları ilə uyğunlaşdırıblar. Təcrübədə iştirak etmiş şəxslər gündəlik adi həyatlarını yaşamağa davam etdikləri üçün təcrübənin nəticələri laboratoriya şəraitində keçirilən təcrübələrdən fərqli olaraq daha təbii yuxu patternlərini əks etdiriblər.


Beləliklə aparılmış təcrübə onu göstərib ki, 30 dərəcə Selsidən yuxarı temperaturlu gecələr zamanı insanlar hər gecə ortalama 14 dəqiqə daha az yatıblar.

    Bu halda məsləhət görülən 7 saatıq yuxu rejiminin pozulma ehtimalı daha da artıb. Bununla belə insanlar isti hava şəraitindən daha çox soyuq hava şəraitinə daha yaxşı adaptasiya olublar. Bu, aydın məsələdir. Belə ki, yorğanlar kondisionerlərdən daha ucuz başa gəlirlər. Tədqiqatçılar kimlərin kondisionerdən istifadə edib-etmədiklərini bilməsələr də, təcrübə nəticələrinə əsasən iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş ölkələrin vətəndaşları isti hava temperaturunun öhdəsindən daha yaxşı gəliblər. Belə ki, kasıb ölkərdə yaşayan insanlardan fərqli olaraq iqtisadi inkişaf etmiş ölkələrdə yaşayan insanların yuxu proseslərinə isti hava şəraiti 3 dəfə daha az təsir göstərib. Bununla yanaşı alimlər təyin ediblər ki, isti ölkələrdə yaşayan insanlar digərləri ilə müqayisədə isti temperaturlu gecələrə heç də daha yaxşı adaptasiya ola bilməyiblər. Mütəxəssislər qlobal iqlim temperaturunun sadəcə əsrin sonunda yüksələcəyini proqnozlaşdırsalar da, artıq indidən bəzi regionlarda isti hava şəraiti insanların yuxularına daha çox təsir göstərir.

Qeyd: Şərhlərdə nalayiq ifadələr işlətmək, reklam xarakterli mətn paylaşmaq qadağandır.

Şərh yoxdur

Şərh yazmaq üçün daxil olun


DAHA ÇOX


Çinli alimlər qan damarları vasitəsilə beyin implantını keçi beyninə yerləşdiri..

Beyin implantının beyinə yerləşdirilməsi cərrahiyyə əməliyyatının keçirilməsini tələb edir və bu cür..


Kosmosun ən uzaq məsafəsinə nəzər yetirmək: James Webb teleskopu yeni rekorda ha..

12 iyul tarixində astronomiya sahəsində növbəti vacib hadisə baş verəcək.


Günəş sistemindən kənarda yerləşən planetlərdə çətin şərtlərə adaptasiya olmuş h..

İsveçrəli alimlərin fikirlərinə əsasən “həyat üçün potensial münbit şəraitə sahib ekzoplanet” anlayı..


Süd Yolu qalaktikasının ən böyük ulduzu öz həyat dövrünün sonuna yaxınlaşır..

VY Canis Majoris adlı qırmızı hipernəhəng ulduz Yer kürəsindən 3900 işıq ili uzaqlığında Böyük Köpək..


Təbii fotosintez lazım deyil: Alimlər bitkilərin tam qaranlıq mühitdə becərilməs..

ABŞ-ın Riversayd şəhərində yerləşən Kaliforniya Universitetinin alimləri bitkilərin tam qaranlıq müh..


Ayda nüvə energetikası: NASA Yer kürəsinin peykində nüvə enerqosistemini yaratma..

NASA ABŞ Energetika Nazirliyi ilə birlikdə Ayda yerüstü nüvə enerqosisteminin yaradılması layihəsi ü..

×