OpenRouter platformasında AI agentləri insanlardan 5 dəfə çox token işlədib

    “OpenRouter” platformasının avqust məlumatlarına görə, süni intellekt agentləri token istifadəsində insanları xeyli qabaqlayıb. Agentlər 7,3 trilyon token işlədib, insanların göstəricisi 1,4 trilyon olub. Agent trafiki fevralda insan istifadəsini keçib və 6 ay sonra fərq 5 dəfəni ötüb. Token süni intellekt modelinin emal etdiyi kiçik mətn hissəsidir. “Futurum Group” rəhbəri Daniel Newman 30 sentyabr 2026-cı il tarixli “X” paylaşımında bu fərqin əvvəlcə 10 dəfəyə, daha sonra isə daha yüksək səviyyəyə çatacağını proqnozlaşdırıb.

    Qrafik token istifadəsinin 7 günlük orta göstəricisini əks etdirir. “OpenRouter” trafiki agent, insan və qarışıq kateqoriyalara ayırmaq üçün 7 əlaməti nəzərə alır. Buraya alətlərin nə qədər tez çağırılması, dialoqdakı mesajların sayı və sorğular arasındakı fasilə daxildir. Fevraldan avqusta qədər agentlərin token istifadəsi 14 dəfə artıb. İnsanlarda artım 2,8 dəfə, həm insanın, həm də agentin iştirak etdiyi qarışıq kateqoriyada təxminən 4,7 dəfə olub.

    Agentlərin işlətdiyi tokenlərin 85 faizindən çoxu keşlənmiş sorğulardır. Yəni sistemlər əsasən daha əvvəl gördükləri mətn və söhbət hissələrini yenidən oxuyur. Belə məlumatı emal etmək yeni sorğunu sıfırdan hesablamaqdan xeyli ucuz başa gəlir. Ancaq saxlanılan məlumat yenə də yaddaşda yer tutur. Kontekst KV keşi adlanan müvəqqəti yaddaşda saxlanır. Bu yaddaş böyüdükcə süni intellekt serverlərində işlədilən sürətli HBM yaddaşına tələbat da artır.

    Rəqəmlər xərclənən pulu deyil, işlənən tokenlərin həcmini göstərir və yalnız 1 platformanın trafikinə əsaslanır. Üstəlik, artım fasiləsiz davam etməyib: aprel və iyul aylarında azalma olub. Bununla yanaşı, başqa şirkətlərdə də agentlərdən istifadə genişlənir. “McKinsey” şirkətinin 2026-cı ildə apardığı sorğuya görə, iri təşkilatların 40 faizi süni intellekt agentlərini geniş miqyasda işlədir. 1 il əvvəl bu göstərici 27 faiz idi.

    Oxşar vəziyyət “DeepSeek” modeli və “Nvidia H200” sürətləndiriciləri ilə aparılan çağrı mərkəzi sınağında da görülüb. Sentyabrda sınaqdakı agentlərin “Claude Code” üzərindən aldığı giriş məlumatlarının 96 faizi köhnə söhbətlərin yenidən oxunmasından ibarət olub. “Micron” 2027 və 2028-ci illərdə RAM və digər yaddaş növlərində çatışmazlığın daha da ağırlaşacağını gözləyir. HBM istehsalına üstünlük verilməsi və agent istifadəsinin sürətlə artması kompüter yaddaşının qiymətinə də təzyiq göstərə bilər.