Orbital şirkəti kosmosda AI məlumat mərkəzləri qurmağa hazırlaşır

    Kosmosda süni intellekt hesablamaları aparacaq məlumat mərkəzləri yaratmağı hədəfləyən Orbital startapı 5 milyon dollarlıq ilkin investisiya raundunu uğurla tamamlayıb. Şirkət məşhur vençur fondu Andreessen Horowitz-in (a16z) Speedrun akselerator proqramından çıxan ən diqqətçəkən layihələrdən biri hesab olunur. Orbital şirkətinin təsisçisi və baş direktoru Euwyn Poon daha əvvəl 2017-ci ildə yaratdığı Spin adlı e-skuter şirkətini bir il sonra Ford-a sataraq texnologiya dünyasında tanınmışdı. İndi isə o, tamamilə fərqli sahəyə, kosmik infrastruktura yönəlib.

    Şirkətin ideyası süni intellekt üçün tələb olunan böyük hesablama gücünü Yer üzərində deyil, kosmosda təmin etməkdir. Orbital hesab edir ki, orbitdə yerləşdirilən məlumat mərkəzləri günəş enerjisindən fasiləsiz istifadə edə və Yer üzərindəki infrastruktur məhdudiyyətlərindən yayınaraq daha sürətli miqyaslana bilər. Bu ideyanın qarşısındakı ən böyük maneə kosmosa yük daşımağın yüksək qiymətidir. Orbital rəhbərliyi layihənin iqtisadi cəhətdən səmərəli olması üçün əsas ümidini SpaceX-in yeni nəsil Starship raketinə bağlayıb. Şirkətin rəhbəri Euwyn Poon bildirib ki, hazırda istifadə olunan Falcon 9 raketlərinin qiyməti belə layihələri kommersiya baxımından sərfəli etmir.

    Hazırda Los-Ancelesdə fəaliyyət göstərən və SpaceX, Amazon-un peyk layihələri və Northrop Grumman kimi şirkətlərdən mütəxəssisləri bir araya gətirən Orbital ilk sınaq missiyası üzərində çalışır. Bu missiya çərçivəsində Nvidia Blackwell çipi tərəfdaş peyklərdən birində orbitə göndəriləcək və şirkətin radiasiyadan qorunma və istilik idarəetmə texnologiyaları sınaqdan keçiriləcək. Orbital 2028-ci ildə ilk məlumat emalı peykini orbitə çıxarmağı planlaşdırır. Şirkət həmin mərhələdə Nvidia-nın kosmos üçün uyğunlaşdırılmış Space-1 Vera Rubin sinifli GPU-larından istifadə etməyi nəzərdə tutur.

    Uzunmüddətli hədəf isə olduqca iddialıdır. Orbital gələcəkdə hər biri 100 kilovat gücündə olan 10 min peykdən ibarət nəhəng hesablama şəbəkəsi qurmaq istəyir. Bu infrastruktur ümumilikdə 1 giqavatlıq hesablama gücü təmin edə bilər. Kosmosda məlumat mərkəzləri qurmaq ideyası son illərdə sürətlə populyarlaşır. Starcloud, Cowboy Space Company və Blue Origin kimi şirkətlər də oxşar layihələr üzərində işləyirlər.