Proqramçı GPT-6 Astra AI modeli ilə 108 illik alman mesajını deşifrə edib

    Prinz adlı proqramçı “GPT-6 Astra” süni intellekt modelinin köməyi ilə I Dünya müharibəsindən qalan Almaniya radio mesajının şifrəsini açdığını deyib. 29 noyabr 1918-ci ildə göndərilən mesaj 108 il həll olunmamışdı. Mətndə Krım yarımadası yaxınlığındakı İngiltərə kreyseri və müttəfiq eskadrasının hərəkəti barədə Almaniya Ali Komandanlığına məlumat verilirdi.

    Mesaj ADFGVX adlı üsulla şifrələnmişdi. Almaniya ordusunun işlətdiyi bu üsulda hərflərin cədvəldəki yeri seçilən açar sözə görə dəyişirdi. Prinz həmin kodu həll olunmamış 50 məşhur şifrənin olduğu siyahıdan seçib. “GPT-6 Astra” açar söz kimi alman dilində qoşunların yerdəyişməsi mənasını verən “TRUPPENVERSCHIEBUNG” sözünü götürüb.

    Şifrəsi açılan mətndə İngiltərə kreyserinin ayın 24-də Sevastopola çatdığı yazılıb. Müttəfiq eskadrasının isə ayın 26-da gələcəyi qeyd olunub. Orijinal mesajda ilk tarixin rəqəmlərindən biri aydın görünmürdü. Model bunun radio ötürülməsi zamanı yaranan yazı səhvi ola biləcəyini ehtimal edib. İkinci tarix tarixi qeydlərlə tam uyğun gəlib.

    Araşdırma zamanı Britaniyanın “HMS Canterbury” kreyserinin 24 noyabr 1918-ci ildə Sevastopola çatması təsdiqlənib. Hərbi qeydlər müttəfiq eskadrasının 26 noyabrda bölgəyə gəldiyini də göstərir. Beləliklə, şifrəsi açılan mətndəki hər iki əsas məlumat real hadisələrlə üst-üstə düşüb. Mesajın donanmanın hərəkəti barədə kəşfiyyat məlumatı daşıdığı qənaətinə gəlinib.

    Əvvəlki cəhdlərin uğursuz olması açar sözün hansı tarixdən işlədilməsi barədə yanlış ehtimalla əlaqələndirilir. Tədqiqatçılar “TRUPPENVERSCHIEBUNG” sözünün yalnız 9 dekabr 1918-ci ildən sonra şifrə açarı kimi işlədildiyini düşünürdülər. Ancaq radio mesajı həmin tarixdən 10 gün əvvəl göndərilmişdi. Yeni nəticə göstərir ki, doğru açar söz seçildikdə 108 il əvvəlki mətni oxumaq olur.