Trampın sərəncamı ilə ABŞ icra qurumları süni intellektə super zəka deyəcək

    ABŞ Prezidenti Donald Tramp çərşənbə axşamı süni intellektin rəsmi adını dəyişən sərəncam imzalayıb. Bundan sonra icra hakimiyyəti siyasətlə bağlı saytlarda, hesabatlarda, sənədlərdə və mətbuat açıqlamalarında “artificial intelligence” əvəzinə “Super Intelligence” yazmalıdır. Lazım olan hallarda “AI” qısaltması da rəsmi termin kimi qəbul edilməyəcək. Ancaq keçmiş qayda və sənədlər dəyişdirilməyəcək.

    Tramp bu seçimi “super” sözünün sadə və güclü səslənməsi ilə izah edib. Onun fikrincə, texnologiya süni deyil, çox güclü və ağıllıdır, üstəlik, əsasən faydalı məqsədlərə xidmət edəcək. Prezident ad dəyişikliyindən əvvəlki həftə BMT Baş Assambleyasındakı çıxışında danışmış və diplomatlara yeni termini işlətməyi tapşırmışdı. O, Çin Prezidenti Si Cinpinin də bu ifadəni bəyəndiyini deyib.

    Texnologiya sektorunda “superintelligence” sözü adətən insan zəkasını aşan və ya xüsusilə güclü sistemlərə aid edilir. Sərəncamda isə “Super Intelligence” bütün süni intellekt sistemlərini əhatə edən daha geniş hüquqi anlayış kimi göstərilir. Hazırkı qanunda belə sistemlər insanın qoyduğu məqsədlərə uyğun proqnoz, tövsiyə və qərarlar hazırlayan maşın əsaslı texnologiyalar kimi təsvir olunur. Bu tərifə görə, sistemin insan zəkasını aşması vacib deyil.

    Sərəncam Prezidentin Elm və Texnologiya üzrə köməkçisi Maykl Kratsiosa 60 gün ərzində “Super Intelligence” üçün hüquqi tərif hazırlamağı tapşırır. Gələcək tərif “artificial intelligence” və “AI” anlayışlarını dəyişə, genişləndirə və ya tam əvəz edə bilər. Ancaq göstəriş yalnız icra hakimiyyətinə aiddir. Tramp özəl şirkətlərə hansı terminləri işlətməli olduqlarını hüquqi yolla diktə edə bilməz.

    Sərəncamın imzalandığı gün Tramp Ağ Evdə texnologiya şirkətlərinin rəhbərləri ilə görüşüb. Görüşə “Anthropic” rəhbəri Dario Amodei, “Google” rəhbəri Sundar Piçai, “Nvidia” rəhbəri Censen Huanq və “Meta” rəhbəri Mark Zukerberq qatılıb. “OpenAI” prezidenti Qreq Brokman və İlon Mask da iştirakçılar arasında olub. Onlar təhlükəsizlik standartlarına əməl etməyə çağıran sənədi imzalayıblar. Sənəd hüquqi baxımdan məcburi deyil, amma Tramp onu mənəvi öhdəlik adlandırıb.

    Görüşdən sonra Tramp yeni qısaltmanın “AI” yox, “SI” olduğunu deyib. O, iştirakçıların ad dəyişikliyini qəbul etdiyini düşündüyünü də vurğulayıb. “Meta” Mark Zukerberqin “superintelligence” sözünü daha əvvəl də işlətdiyini və hətta “Meta Superintelligence Labs” adından yararlandığını xatırladıb. Bununla yanaşı, Zukerberqin göstərilən məktubunda “AI” sözü 44 dəfə keçir. Digər böyük şirkətlər yeni terminə keçib-keçməyəcəklərini hələ açıqlamayıblar.

    Tramp görüşdə texnologiya sektorunun özünü daha geniş şəkildə tənzimləməli olduğunu da deyib. Onun sözlərinə görə, Ədliyyə Nazirliyi və FBI-nin dövlət nəzarəti onsuz da var. Prezident böyük məlumat mərkəzlərinin tikintisinə yerli etirazlardan da danışıb. O deyib ki, şirkətlər həmin icmalara resurs və iqtisadi dəstək verəcək. Trampın fikrincə, bu addım məlumat mərkəzlərinin daha çox qəbul olunmasına kömək edəcək.