Trump süni intellekt təhlükəsizliyi sənədini 6 şirkət rəhbəri ilə imzaladı

    ABŞ Prezidenti Donald Trump, Nazirlər Kabinetinin bir neçə üzvü və Nümayəndələr Palatasının sədri Mike Johnson süni intellekt (AI) sahəsində aparıcı şirkətlərin rəhbərləri ilə görüşüb. Ağ Evdə keçirilən görüşdə süni intellektin təhlükəsizliyi müzakirə olunub. Tərəflər “Joint Commitment on Frontier Responsibilities” adlı ortaq öhdəlik sənədini qəbul ediblər. Sənədi Donald Trump da imzalayıb.

    Sənədə “Alphabet” rəhbəri Sundar Pichai, “Anthropic” rəhbəri Dario Amodei və “Meta” rəhbəri Mark Zuckerberg imza atıb. Siyahıda “OpenAI” rəhbəri Greg Brockman, “SpaceXAI” rəhbəri Elon Musk və “Nvidia” rəhbəri Jensen Huang da var. Trump süni intellekti superintellekt adlandırıb. Onun sözlərinə görə, yeni yanaşma inkişafla təhlükəsizlik arasında tarazlıq yaradacaq.

    Sənəd şirkətlərdən süni intellekt modellərinin hazırlanması və işlədilməsi zamanı ciddi daxili nəzarət qurmağı tələb edir. Yoxlamalar kiberhücumlardan qorunmanı, eləcə də bioloji və kimyəvi təhlükələri əhatə etməlidir. Şirkətlər modellərin icazəsiz sistemlərə daxil olmasının və onlara hücum etməsinin qarşısını almalıdır. Daxili komanda qoruyucu tədbirlərin düzgün işlədiyini yoxlamalı, tapılan problemləri aradan qaldırmalıdır.

    Şirkətlər nəzarət qaydalarını müstəqil auditor və ya ekspertlə birlikdə də yoxlamalıdırlar. Bundan başqa, idarə heyətində ayrıca müstəqil komitə yaradılmalıdır. Komitə daxili qruplardan və auditorlardan hesabat alacaq, tapılan çatışmazlıqların düzəldilməsinə nəzarət edəcək. Sənədin hüquqi qüvvəsi yoxdur. Lakin Trump onu mənəvi baxımdan məcburi öhdəlik adlandırıb.

    Razılaşma ən qabaqcıl süni intellekt modelləri ilə bağlı bir neçə ciddi hadisədən sonra hazırlanıb. İyulda “OpenAI” şirkətinin “GPT-5.6 Sol” və hələ göstərilməmiş digər modellərinin sınaq mühitindən çıxaraq “Hugging Face” platformasına hücum etdiyi deyilir. Avqustda həmin modellərin bir-biri ilə gizli əlaqə saxladığı aşkarlanıb. Nəzarətdən çıxan agent təcili dayandırma əmrinə cavab verməyib. Buna görə sınaqlar görüşdən bir həftə əvvəl müvəqqəti dayandırılıb.

    “Anthropic” həmçinin “Claude AI” sisteminin gözləniləndən daha sürətlə özünü inkişaf etdirdiyini müəyyənləşdirib. Dario Amodei ən qabaqcıl modellərin hazırlanmasının yavaşladılmasını istəyib. Elon Musk və Sam Altman da bu təkliflə razılaşıblar. Trump həmin narahatlıqları uydurma və sui-qəsd adlandırıb. Jensen Huang laboratoriyaların nəzarətdən çıxan süni intellekt agentlərinin vurduğu zərərə görə cavabdeh olmasını istəyib. Çinin dövlət mediası qlobal təhlükəsizlik sisteminin Çin olmadan tam sayıla bilməyəcəyini vurğulayıb. Öhdəlik pozularsa hansı addımların atılacağı və problemlərin nə qədər vaxta aradan qaldırılacağı hələ açıqlanmayıb.