Artemis II: NASA-nın Ay raketi starta bir addım da yaxınlaşdı

    Technote.az “Mashable” platformasına istinadən bildirir ki, NASA insanlı Ay missiyasına aparan Artemis II proqramı çərçivəsində mühüm mərhələyə qədəm qoyur. ABŞ Kosmik Agentliyi yanvarın 17-də Space Launch System (SLS) raketini və onun üzərində yerləşən Orion kosmik gəmisini Florida ştatındakı Kennedi Kosmik Mərkəzinin start meydançasına köçürüb.

    322 fut (təxminən 98 metr) hündürlüyündə və 11 milyon funt çəkisi olan raketin köçürülməsi köhnə “crawler-transporter” vasitəsilə 12 saat davam edib. Bu dörd millik yol, əslində, Ay ətrafında 10 günlük səyahətə çıxacaq Artemis II missiyasının ilk addımı hesab olunur. Artemis II 1972-ci ildə başa çatan Apollo 17-dən sonra NASA-nın Ay ətrafına göndərdiyi ilk insanlı missiya olacaq. Missiyada astronavtlar Victor Glover, Christina Koch, Reid Wiseman və Kanadanı təmsil edən Jeremy Hansen iştirak edəcək.

    Növbəti kritik mərhələ isə “wet dress rehearsal” adlanan yanacaq sınağıdır. Bu test zamanı raketə 700 min gallon son dərəcə soyuq maye oksigen və maye hidrogen doldurulacaq və buraxılış geri sayımı uçuşa 29 saniyə qalmış dayandırılacaq. Testin uğuru fevral ayındakı buraxılış imkanlarını birbaşa müəyyən edəcək. NASA hazırda bu sınağı 2 fevral tarixinə planlaşdırır, lakin hazırlıq prosesindən asılı olaraq tarix dəyişə bilər. Artemis proqramının buraxılış direktoru Charlie Blackwell-Thompson bildirib ki, yanacaq sınağında ciddi problem yaşanmazsa, fevral ayı ərzində start real görünür.

    Artemis II 2022-ci ildə həyata keçirilən pilotsuz Artemis I missiyasından əldə olunan təcrübələrə əsaslanır. O vaxt yanacaq doldurulması zamanı temperatur problemləri və hidrogen sızmaları aşkar edilmişdi. Bu səbəbdən NASA həm prosedurları yeniləyib, həm də bəzi texniki hissələri dəyişdirərək kriogen testlərdən keçirib. Hazırda bütün diqqət bu sınağın nəticələrinə yönəlib. Çünki uğurlu “wet dress rehearsal” Ay missiyasının taleyini müəyyən edəcək əsas amildir.