Kosmosun xəritəsi çəkiləcək: NASA-nın Roman teleskopu buraxılışa hazırdır
Elm & Texnologiya
22.04.2026
Sevinj
Technote.az “Mashable” platformasına istinadən bildirir ki, NASA kosmosun ən böyük sirlərini araşdırmaq üçün yeni nəsil teleskopunu hazır vəziyyətə gətirib. NASA tərəfindən hazırlanan Nancy Grace Roman Kosmik Teleskopu artıq buraxılışa tam hazırdır və bu missiya kainatın geniş miqyaslı “xəritəsini” çıxarmağı hədəfləyir.
Təxminən 25 il əvvəl Hubble Space Telescope astronomiyanı dəyişdirdiyi kimi, daha sonra James Webb Space Telescope dərin kosmosu daha detallı göstərdi. Yeni Roman teleskopu isə bu iki nəhəngin işini tamamlayaraq fərqli bir yanaşma təqdim edəcək: o, dar sahəyə fokuslanmaq əvəzinə, çox geniş əraziləri yüksək dəqiqliklə görüntüləyə biləcək.
Teleskop hazırda Merilend ştatındakı Goddard Kosmik Uçuş Mərkəzində son test mərhələsindədir və yaxın aylarda Florida ştatındakı Kennedi Kosmik Mərkəzinə göndəriləcək. Planlara əsasən, buraxılış sentyabr ayında baş tuta bilər və bu, planlaşdırılandan təxminən 8 ay daha tezdir. Roman teleskopunun əsas üstünlüyü onun geniş baxış sahəsidir. Məsələn, Andromeda qalaktikasını çəkmək üçün Hubble yüzlərlə şəkil birləşdirməli olduğu halda, Roman bunu cəmi iki çəkilişlə edə biləcək.
Bu teleskop xüsusilə “qaranlıq kainat”ın öyrənilməsində mühüm rol oynayacaq. Alimlərin hesablamalarına görə, kainatın yalnız 5 %-i adi maddədən ibarətdir, qalan hissə isə hələ də tam başa düşülməyən qaranlıq maddə və qaranlıq enerjidir. Roman teleskopu yüz milyonlarla qalaktikanın xəritəsini çıxararaq bu sirrlərin açılmasına kömək edəcək.
Bununla yanaşı, teleskop ekzoplanetlərin axtarışında da yeni mərhələ açacaq. O, xüsusilə Günəş sistemimizdəki Yupiter və Saturn kimi uzaq planetlərə bənzər obyektləri aşkar etməyə fokuslanacaq və hətta ulduzsuz “sərbəst” planetləri tapmaq potensialına malikdir. Missiya uzun illər davam edəcək və kainatın quruluşu, genişlənməsi və fizika qanunları ilə bağlı fundamental suallara cavab tapmağa kömək edə bilər.
Paylaş