ABŞ kəşfiyyatı Nvidia rəhbərinin iş tanışını casusluq şübhəsi ilə araşdırıb

    ABŞ kəşfiyyatı “Nvidia” rəhbəri Jensen Huang ilə yaxın iş əlaqələri olan Alice Huang barədə məxfi araşdırma aparıb. Huang Le adı ilə də tanınan Alice Huang Sinqapurda süni intellekt (AI) üçün bulud xidmətləri göstərən “Megaspeed” şirkətində rəhbər işləyib. İddialara görə, o, Çin kəşfiyyatı üçün məlumat toplayıb. ABŞ rəsmiləri Jensen Huang-ın bundan xəbərsiz olduğunu düşünür.

    Kəşfiyyat qurumları Alice Huang-ın elektron əlaqələrini təxminən 1 il izləyib. Məxfi müşahidə zamanı onun Jensen Huang ilə əlaqələri üzə çıxıb. ABŞ rəsmiləri Alice Huang-ın “Nvidia”nın planları və Çinə qabaqcıl texnologiya satışı ilə bağlı danışıqlar barədə Pekinə məlumat ötürə biləcəyindən narahat olublar. Prezident Donald Trump da məsələdən xəbərdar edilib. İddiaya görə, o, satışlara və Çinlə münasibətlərə zərər vurmamaq üçün addım atmayıb.

    Alice Huang “Megaspeed” yaradılandan sonra 2023-cü ildə idarəedici direktor kimi göstərilib. Daha sonra onun adı şirkətin rəsmi sənədlərindən çıxarılıb. “Megaspeed” “Nvidia”nın bulud tərəfdaşı kimi məlumat mərkəzləri qurur. Şirkət bu mərkəzlərin hesablama gücünü “Alibaba” kimi Çin şirkətlərinə icarəyə verir. ABŞ Ticarət Nazirliyi 2024-cü ilin sonunda araşdırmaya başlayıb. Araşdırma zamanı sifariş edilən avadanlığın Malayziyadakı məlumat mərkəzində qutularda qaldığı üzə çıxıb. Bu da çiplərin başqa yerə göndərilə biləcəyi şübhəsini yaradıb.

    “Megaspeed” 2 milyard dollar (təxminən 3,4 milyard manat) dəyərində “Nvidia” çiplərini qanunsuz şəkildə Çinə yönəltməkdə ittiham olunub. Şübhəyə görə, şirkət satışına məhdudiyyət qoyulan AI çiplərini yenidən satıb. Bununla da Çin şirkətlərinə ABŞ-nin ixrac qaydalarından yayınmağa kömək edib. “Nvidia” iddiaların ətraflı araşdırıldığını və əsassız çıxdığını deyir. Çiplərin həqiqətən Çinə göndərildiyini təsdiqləyən açıq nəticə açıqlanmayıb.

    Alice Huang “Computex 2024” tədbirindən sonra keçirilən görüşdə Jensen Huang ilə birlikdə görüntülənib. Təxminən 1 il sonra, “Computex 2025” günlərində o, Taypeydə bir restorandan Jensen Huang və başqa iş adamları ilə çıxarkən yenidən görülüb. “Nvidia” nümayəndəsi bunların adi müştəri görüşləri olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, şirkət rəhbəri hər il minlərlə müştəri təmsilçisi ilə danışır. “Nvidia” həmin görüşlərdə kommersiya sirrinin və milli təhlükəsizliklə bağlı məlumatların paylaşılmadığını vurğulayıb.

    Çin səfirliyi ittihamları “əsassız qarayaxma və böhtan” adlandırıb. Alice Huang barədə müşahidənin davam etdiyi deyilir. Buna baxmayaraq, Jensen Huang-a mümkün xarici təhlükə ilə bağlı xüsusi təhlükəsizlik məlumatı verilməyib. Səbəb açıqlanmayıb, amma ehtimallardan biri istintaqın gizli saxlanmasıdır. “Nvidia” ABŞ hökumətinin təhlükəli şəxs aşkarladığı halda şirkətə xəbər verəcəyinə inandığını və belə xəbərdarlıqlara uyğun addım atdığını bildirib.

    Jensen Huang son illərdə AI sektorunda məhdudiyyətlərin azaldılmasını müdafiə edib. O, Çinə qabaqcıl çip satışına qoyulan sanksiyaların yumşaldılmasını da istəyib. “ChatGPT” çıxandan bəri “Nvidia” səhmləri 1250 faizdən çox bahalaşıb. Trump administrasiyası dekabrda “H200” çiplərinin Çinə satışına icazə verib. Şərtə görə, satış gəlirinin 25 faizi hökumətə çatmalıdır. Jensen Huang Si Cinpinin Vaşinqton səfəri zamanı Ağ Evdə fəxri masada oturub. Daha sonra Donald Trump ona Milli Elm Medalı təqdim edib.