ABŞ və Britaniya ilk dəfə sualtı robotdan ağır torpedo buraxdı

    ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri və Britaniya Kral Hərbi Dəniz Qüvvələri ilk dəfə pilotsuz sualtı qayıqdan “Mk 48” ağır torpedosunu uğurla buraxıb. Sınaq “XV Excalibur” adlı avtonom sualtı aparatla sentyabrın 13-də Şotlandiyada keçirilib. Beləliklə, ABŞ istehsalı bu torpedo ilk dəfə ekipajsız robot sualtı platformadan uğurla buraxılıb. Təcrübədə döyüş sursatı əvəzinə sınaq torpedosu işlədilib.

    Sınaq ABŞ, Böyük Britaniya və Avstraliyanın qabaqcıl müdafiə texnologiyaları hazırladığı “AUKUS” tərəfdaşlığı çərçivəsində aparılıb. Nəticə ABŞ istehsalı torpedonun Britaniya platformasına mexaniki, elektrik və proqram baxımından uyğunlaşdırıldığını göstərib. “Project Broadsword” layihəsi 2026-cı ilin fevralında təsdiqlənib və cəmi 7 ay sonra real sınaq keçirilib.

    “Mk 48” ABŞ və bir neçə müttəfiq ölkənin sualtı qüvvələrində işlədilən ağır torpedodur. Təxminən 1680 kq çəkisi olan silah dərinlikdə üzən sualtı qayıqları və yüksək sürətli səth gəmilərini batırmaq üçün hazırlanıb. Adətən bu torpedonu 100-140 nəfərlik ekipajı olan sualtı qayıqlar buraxır. “XV Excalibur”da klassik torpedo boruları yoxdur. Buna görə mühəndislər silahı gövdənin altındakı xüsusi qurğuya kənardan bərkidiblər.

    Britaniyanın “XV Excalibur” aparatı ekipajsız işləyir, avtonom hərəkət edir və ya uzaqdan idarə olunur. Kral Hərbi Dəniz Qüvvələri 2025-ci ildə aparatı Avstraliyadakı komanda mərkəzindən idarə edib. Həmin vaxt aparat təxminən 16 090 km uzaqda, Britaniya sularında olub. Torpedo sınağından əvvəl “XV Excalibur” yeni texnologiyaları, eləcə də gələcəkdə daşıya biləcəyi avadanlıq və silahları yoxlamaq üçün mobil sualtı laboratoriya kimi işlədilib.

    Uğurlu sınaqdan sonra tərəfdaşlar işi “Project CUTLASS” layihəsi ilə davam etdirəcək. Növbəti mərhələdə “Anduril Dive-XL” platforması işlədiləcək. Sınaqlar zamanı daha mürəkkəb avadanlıq və silahların platformaya uyğunlaşdırılması, idarəetmə sistemi və döyüş şəraitində istifadə yolları yoxlanacaq. Məqsəd ekipajsız sualtı sistemləri real əməliyyatlara daha yaxşı hazırlamaqdır.