Albaniyada etiraz hesablarına 100-ə yaxın məhdudiyyət: Meta araşdırılır

    Avropa Parlamentinin 30-dan çox üzvü Albaniyada hökumət əleyhinə etirazlarla bağlı paylaşım edən hesabların kütləvi bloklanmasından sonra “Meta”nın araşdırılmasını tələb edib. Onlar Avropa Komissiyasından şirkətin addımlarının Rəqəmsal Xidmətlər Aktına uyğun olub-olmadığını yoxlamağı istəyiblər. Parlamentarilər bunu senzura adlandırıblar. Komissiya siyasi paylaşımların görünməsini süni şəkildə azaltması şübhəsi ilə “Meta”nı artıq araşdırdığını təsdiqləyib.

    “Flamingo Revolution” adlanan aksiyalar Albaniyanın paytaxtı Tiranada 3 aydan çoxdur hər gün keçirilir. Etirazlara İvanka Tramp və Cared Kuşnerlə əlaqələndirilən lüks kurort layihəsi səbəb olub. İştirakçılar qorunan ərazilərdə tikintiyə yol açan qanunun dəyişdirilməsini və baş nazirin istefasını tələb edirlər. Hesabların məhdudlaşdırılması avqustun sonunda başlayıb. Demək olar, bütün hallarda səbəb müəllif hüquqları ilə bağlı şikayətlər olub.

    Rəqəmsal senzuranı araşdıran qeyri-kommersiya təşkilatı etirazlarla bağlı təxminən 100 məhdudlaşdırma halını təsdiqləyib. Təşkilat əsl sayın bir neçə yüz ola biləcəyini düşünür. Ən azı 70 halda etiraz videoları və paylaşımları silinib, hesablar məhdudlaşdırılıb, ortaq paylaşım funksiyası bağlanıb. Bəzi hesablara qısa müddətdə 5-dən 10-a qədər şikayət göndərilib və daha sonra həmin hesablar tam bağlanıb.

    İyundan bəri etirazları “Instagram”da sənədləşdirən Arjan Koçi 20 avqustdan öz videosu, səsi və görüntüləri ilə bağlı müəllif hüquqları şikayətləri almağa başlayıb. Onun Tiranadakı nümayişlərin miqyasını göstərən dron görüntüləri müxtəlif platformalarda milyonlarla dəfə izlənmişdi. Eyni elektron poçt ünvanından 5 şikayət göndərilmişdi. Koçi ilə əlaqə saxlayan şəxs hesabları şikayət etmək üçün 1800 dollar (təxminən 3060 manat) aldığını deyib. O, kriptovalyuta qarşılığında şikayətləri geri götürməyi də təklif edib.

    Çoxsaylı saxta şikayətlərlə platformanın avtomatik yoxlama sistemini işə salan bu üsul koordinasiyalı hücum sayılır. Araşdırmaya görə, müəllif hüquqları şikayətləri digər müraciətlərlə müqayisədə daha tez avtomatik məhdudiyyətə səbəb olur. Hücum edən şəxs hesaba girmədən başqasının paylaşdığı material üzərində müəllif hüququ iddiası qaldıra bilir. Hədəfə alınan hesabların ümumi auditoriyası milyonlarla insan olduğuna görə bloklama xəbərlərə, siyasi məlumatlara və etiraz görüntülərinə çıxışı da məhdudlaşdırır.

    “Meta” hesabların səhvən silindiyini və daha sonra bərpa edildiyini açıqlayıb. Şirkətin sözlərinə görə, qərarla razılaşmayan istifadəçilər buna etiraz edə bilərlər. Lakin “Meta” koordinasiyalı hücum iddialarına münasibət bildirməyib. Hücumların arxasında kimin dayandığı hələ məlum deyil. Baş nazir Edi Rama etirazçıların hökumətə qarşı ittihamlarını rədd edib. Koçinin hesabı bərpa olunsa da, o, paylaşımlarının görünməsinin hələ də məhdudlaşdırıldığını düşünür.