Meta-nın asılılıq yaradan dizaynı Avropa İttifaqının hədəfindədir

    Avropa Komissiyası Facebook və Instagram platformalarının uşaqları daha uzun müddət onlayn saxlamaq üçün asılılıq yaradan dizayn elementlərindən istifadə etdiyinə dair ilkin nəticələr hazırlayır. Bu nəticələr Meta-ya qarşı rəsmi ittihamların irəli sürülməsi ilə nəticələnə bilər.

    Araşdırma 2024-cü ilin may ayında Avropa İttifaqının Rəqəmsal Xidmətlər Aktı (DSA) çərçivəsində başlanıb. Tənzimləyicilər hesab edir ki, platformalarda tətbiq olunan bəzi funksiyalar uşaqların diqqətini davamlı şəkildə cəlb edərək onları tətbiqlərdə daha çox vaxt keçirməyə sövq edir. Araşdırmanın əsas mövzuları arasında sonsuz lent (infinite scroll), avtomatik video oynatma (autoplay) və davamlı bildirişlər yer alır. Aİ rəsmilərinin fikrincə, bu xüsusiyyətlər istifadəçilərin, xüsusilə də azyaşlıların, platformalardan ayrılmasını çətinləşdirir və onları uzun müddət ekranda saxlayır.

    Bu iş Meta-ya qarşı aparılan digər istintaqdan ayrıdır. Avropa Komissiyası daha əvvəl şirkəti azyaşlı istifadəçilərin platformalara girişini kifayət qədər məhdudlaşdırmamaqda da ittiham etmişdi. Meta öz mövqeyini müdafiə etmək və mümkün dəyişikliklər təklif etmək imkanına malik olacaq. Lakin Komissiya şirkətin arqumentlərini qəbul etməzsə, Meta qlobal illik gəlirinin 6%-nə qədər cərimə ilə üzləşə bilər.

    Bu araşdırma dünya üzrə uşaqların sosial şəbəkələrdən qorunmasına yönəlmiş daha geniş təşəbbüslərin bir hissəsidir. Böyük Britaniya 16 yaşdan kiçik şəxslər üçün sosial media məhdudiyyətlərini nəzərdən keçirir, Avstraliya isə artıq oxşar qaydalar tətbiq edib. ABŞ-da isə Meta və digər sosial media şirkətləri yeniyetmələrin psixi sağlamlığına zərər vurduqları iddiası ilə minlərlə məhkəmə işi ilə üzləşirlər.

    Meta üçün risk yalnız mümkün cərimə ilə məhdudlaşmır. Tənzimləyicilər ilk dəfə olaraq şirkətin əsas biznes modelinin vacib hissəsi olan “sonsuz lent” konsepsiyasının özünü qanun pozuntusu kimi qiymətləndirə bilər.