1 milyon dollarlıq riyaziyyat problemi OpenAI-ni professorla üz-üzə qoydu

    Nyu York Universitetinin riyaziyyat professoru Tristan Buckmaster çərşənbə axşamı 3 yeni sübut təqdim edib. Levent Alpöge ilə birlikdə hazırlanan araşdırmada əsasən “OpenAI” şirkətinin “Codex” və “Anthropic” şirkətinin “Claude” süni intellekt modellərindən yararlanılıb. Sübutlardan biri nəzəri riyaziyyatın ən böyük açıq məsələlərindən sayılan “Navier-Stokes” problemi ilə bağlı ilkin nəticə ortaya qoyur. Açıqlama “OpenAI” komandasının eyni problem üzərində necə işləməsi barədə ciddi mübahisə yaradıb.

    Buckmaster və Alpöge araşdırmanı yekunlaşdırarkən onların irəliləyişi barədə məlumatın “OpenAI” şirkətinə çatdığını öyrəniblər. Şirkət əsas problem üçün tam sübut əldə etdiyini bildirib. Ancaq araşdırmaya nə vaxt başlandığı və prosesə insanların nə dərəcədə müdaxilə etdiyi barədə aydın cavab verməyib. Buckmaster daha sonra bütöv komandanın problem üzərində çalışdığını və böyük hesablama gücündən yararlandığını deyib. Onun sözlərinə görə, “OpenAI” ilk sorğunun şirkət onların irəliləyişi barədə məlumat aldıqdan sonra, son bir neçə gün ərzində verildiyini qəbul edib.

    “Navier-Stokes” mövcudluq və hamarlıq məsələsi 7 Minillik Mükafatı problemindən biridir. Kley Riyaziyyat İnstitutu ilk düzgün həll üçün 1 milyon dollar (təxminən 1,7 milyon manat) mükafat vəd edir. Bu tənliklər maye və qazların hərəkətini hesablamaq üçün geniş işlədilir. Lakin onların bütün şəraitlərdə düzgün və hamar həllinin olub-olmadığı hələ məlum deyil. Buckmaster seçdiyi hamar qüvvəyə əsaslanan yanaşmanın az araşdırıldığını deyir. Buna görə də “OpenAI” komandasının eyni vaxtda məhz bu istiqamətə yönəlməsini şübhəli hesab edir.

    “OpenAI” şirkətində riyaziyyat araşdırmalarına rəhbərlik edən Sebastian Bubeck bu iddiaları yalan və qızışdırıcı adlandırıb. O, müzakirəyə akademik qaydalara uyğun şəkildə qoşulduğunu, bu standartlara böyük önəm verdiyini və daha geniş açıqlama verəcəyini yazıb. Buckmasterin iddiasına görə, kompromis variantı kimi “Anthropic” əməkdaşı Alpögenin adının müəlliflər sırasından çıxarılması tələb olunub. Professor məsələni ictimailəşdirmək istəyəndə Bubeckin ona “Niyə karyeranı məhv edəsən?”, daha sonra isə “Mehriban olmağımı istəmirsənsə, məcbur deyiləm” dediyini bildirib.

    Alpöge “Anthropic” şirkətində çalışsa da, araşdırmanı şirkət adından aparmayıb. Tədqiqatçılar iş zamanı əsasən “Codex” modelindən yararlanıblar. İstifadəçilər bundan imtina etmədikdə “OpenAI” onların “Codex” yazışmalarını modelin təlimində işlətmək hüququnu saxlayır. Buna görə Buckmaster öz yazışmalarındakı məlumatların şirkətin hazırladığı sübuta təsir etmiş ola biləcəyindən narahatdır. Lakin bu ehtimalı təsdiqləyən fakt yoxdur.

    “OpenAI” bu ehtimalla bağlı ayrıca açıqlama verməyib. Buckmaster şirkətin sübutunu görmədiyini, modelin nə etdiyini və öz məlumatlarından istifadə olunub-olunmadığını bilmədiyini vurğulayıb. O, heç kimi birbaşa ittiham etmədiyini, yalnız ona deyilənləri və təklif olunan razılaşmanı ictimailəşdirdiyini bildirib. Bu mübahisə süni intellekt modellərinin riyazi araşdırmalardakı rolu, böyük hesablama gücünün yaratdığı üstünlük və akademik məlumatların qorunması ilə bağlı müzakirələri yenidən gücləndirə bilər.