Böyük saytlar istifadəçi adından işləyən AI agentlərini bloklayır

    “OpenAI”, “Meta” və “Google” kimi şirkətlərin hazırladığı süni intellekt (AI) agentləri getdikcə populyarlaşır. Bu sistemlər istifadəçinin yerinə restoranda masa bron etmək, elektron poçtu təmizləmək və məhsul almaq kimi işləri görür. Ancaq böyük saytlar artıq onların girişini məhdudlaşdırmağa başlayıb. Son həftələrdə “Muse”, “Grok”, “Dots” və “Instinct” istifadəçiləri məşhur xidmətlərdə bloklarla qarşılaşdıqlarını deyiblər.

    “Yelp” yalnız məlumat lisenziyası proqramına pul ödəyən AI agentlərinə giriş verir. “Delta Air Lines” agentlərin istifadəçi adından bilet sifariş etməsinə icazə vermir. “JPMorgan Chase” və “Charles Schwab” təhlükəsizlik narahatlığına görə hesablara girişi blokladıqlarını təsdiqləyib. İstifadəçilərin sözlərinə görə, əvvəllər işləyən “Cars.com” və “Amtrak” xidmətlərinə də artıq agentlərlə daxil olmaq olmur.

    “Amazon” ötən il “Perplexity” şirkətinin agentlə alış-veriş funksiyasını qadağan edib və məhkəməyə üz tutub. Şirkətin fikrincə, müştəri adından məhsul alan üçüncü tərəflər bunu açıq şəkildə etməli və saytın qərarına hörmət göstərməlidir. Məhkəmə əvvəlcə “Perplexity” agentlərinin saytda məhsul almasını dayandırmağı əmr edib. Ancaq apellyasiya instansiyası avqustda bu qərarı ləğv edib. Bundan sonra “Amazon” yenilənmiş şikayət verib.

    Bu mübahisə başqa şirkətlərin öz agentlərini çıxarmasına mane olmayıb. Bununla belə, “Muse”, “Grok”, “Dots” və “Instinct” də “Amazon” saytında oxşar problemlərlə üzləşib. “Amazon” deyir ki, “Muse” xidmətinin sayta davamlı girişi qaydaları pozur. “Meta” bloklarla mübarizə aparmaq əvəzinə “Walmart”, “Gap”, “Sephora” və “Best Buy” ilə əməkdaşlığa başlayıb. “Shopify” də mağazalar şəbəkəsini AI agentlərinə açıb.

    Problem təkcə qəsdən qoyulan qadağalar deyil. Fırıldaqçılıq və kiberhücumların qarşısını alan avtomatik sistemlər AI agentlərini adi bot saya bilər. Bəzi istifadəçilər “Muse” işlədərkən şübhəli fəaliyyət səbəbilə “Google” hesablarının bloklandığını deyirlər. Digərləri tərəfdaşlığa baxmayaraq, “Walmart” üzərindən ödənişi başa çatdıra bilməyib. Belə hallar agentlərin real saytlarda sabit işləməsini çətinləşdirir.

    “Cloudflare” 2025-ci ildə sayt sahibləri üçün internet səhifələrini avtomatik oxuyan AI skanerlərini 1 toxunuşla bloklayan funksiya açıb. Şirkət sonradan həm axtarış sistemləri, həm də AI təlimi üçün məlumat toplayan sistemlərə qarşı tədbirləri genişləndirib. Ancaq bloklar artdıqca istifadəçilər robot olmadıqlarını daha tez-tez təsdiqləməli ola bilərlər. Saytların bu yanaşması AI agentlərinin internetdə hər işi görə biləcəyi vədini də zəiflədir.