Britaniyada güclü AI-ni təcili söndürmək üçün düzəliş təklif olunub

    Britaniyada qanunvericilər ölkədə istifadə olunan güclü süni intellekt (AI) sistemləri üçün “kill switch” adlı fövqəladə dayandırma mexanizmi yaratmağı təklif ediblər. Lord Tim Clement-Jones bununla bağlı Kibertəhlükəsizlik və Dayanıqlılıq Qanun Layihəsinə düzəliş təqdim edib. Məqsəd nəzarətdən çıxan sistemin kritik milli infrastruktura zərər vurmasından əvvəl onu dayandırmaqdır. Təklif olunan imkan yalnız son çıxış yolu kimi işlədilməlidir.

    Düzəliş dayandırma qərarının demokratik nəzarət və hesabatlılıq çərçivəsində verilməsini nəzərdə tutur. Kritik infrastruktur dedikdə bank, rabitə və ölkənin əsas xidmətlərini işlədən sistemlər nəzərdə tutulur. Belə təhlükə yaranarsa, sistemi vaxtında dayandırmaq üçün hüquqi əsas formalaşdırılacaq. Kibertəhlükəsizlik və Dayanıqlılıq Qanun Layihəsi hazırda Britaniya Parlamentində müzakirə olunur.

    Britaniyada bununla paralel olaraq Leyboristlər Partiyasından deputat Alex Sobel sentyabrın sonlarında Süni İntellekt Təhlükəsizliyi Qanun Layihəsini təqdim etməyi planlaşdırır. Təklif insan imkanlarını xeyli aşan superintellekt səviyyəli AI sistemlərinin hazırlanmasını faktiki olaraq dayandıra bilər. Layihə qəbul edilərsə, Britaniya belə addım atan ilk G7 ölkəsi olacaq. Təşəbbüsü qabaqcıl AI sistemlərinin riskləri ilə məşğul olan “ControlAI” qeyri-kommersiya təşkilatı dəstəkləyir.

    “ControlAI” təşkilatının təsisçisi və baş direktoru Andrea Miotti daha əvvəl AI təhlükəsizliyi ilə məşğul olan “Conjecture” şirkətində işləyib. ABŞ qanunvericiləri də Süni İntellekt üçün Təcili Dayandırma Qanunu adlı oxşar təklifi nəzərdən keçirirlər. Amerikadakı təşəbbüs hələ ilkin hazırlıq mərhələsindədir. Müzakirələrin ortaq məqsədi güclü AI sistemləri üçün fövqəladə nəzarət imkanını qanunla müəyyənləşdirməkdir.

    Narahatlığın əsas səbəblərindən biri kibertəhlükəsizlik üçün hazırlanmış güclü AI modelləridir. “ChatGPT” və “Claude” ilə bağlı kampaniyalarda bəzi belə modellər geniş ictimaiyyət üçün “həddən artıq təhlükəli” kimi təqdim olunub və yalnız az sayda təşkilata verilib. Bu yanaşmaya şübhə ilə baxanlar olsa da, modellərin bank sistemlərinə, rabitəyə və kritik infrastruktura ciddi zərər vura biləcəyi ilə bağlı narahatlıq qalır. Təklif olunan dayandırma mexanizmləri də belə fövqəladə hallar üçün nəzərdə tutulur.