Ryanair gecikmə və ləğvləri proqnozlaşdıran AI sistemini işə saldı

    “Ryanair” uçuş gecikmələrini və mümkün ləğvləri əvvəlcədən görmək üçün öz süni intellekt (AI) modellərini işə salıb. Sistem hava şəraiti, hava limanlarındakı gecə məhdudiyyətləri və ekipajın iş saatları kimi riskləri erkən müəyyənləşdirir. Məqsəd problem böyüməzdən əvvəl uçuşların ləğvinin və təyyarələrin başqa hava limanlarına yönləndirilməsinin qarşısını almaqdır. Şirkət sərnişin sayına görə dünyada 2-ci, Avropada isə ən böyük aviaşirkətlərdən biridir.

    Texnologiyanı 2014-cü ildə yaradılmış “Ryanair Labs” innovasiya mərkəzi hazırlayıb. “Ryanair” hazırda 96 əməliyyat bazasından işləyir və gündə 3800-dən çox uçuşu idarə edir. AI modelləri bu geniş şəbəkədə yaranan problemlərə daha tez cavab vermək üçündür. Şirkətə görə, sistem əməkdaşları əvəz etmir, onların qərar verməsini asanlaşdırır.

    Məsələn, pis hava şəraitinə görə gecikən ekipaj icazə verilən iş saatını keçə və bazaya vaxtında qayıtmaya bilər. Həmin əməkdaşların növbəti gün uçuşu varsa, model yarana biləcək problemi qabaqcadan müəyyənləşdirir. Sistem başqa ekipaj seçə və ya hazırkı heyətin uçuş saatını dəyişə bilər. Beləliklə, sərnişinlərə təsir göstərəcək yeni gecikmə və ləğvlərin qarşısı daha tez alına bilər.

    Süni intellekt aviaşirkətlərin və hava limanlarının gündəlik işində getdikcə daha çox işlədilir. ABŞ Federal Aviasiya Administrasiyası sentyabrda Vaşinqton ətrafındakı hava limanlarında gecikmə və sıxlığı azaltmaq üçün sınaq proqramına başlayıb. “American Airlines” AI-dan sərnişinləri başqa uçuşlara keçirmək üçün yararlanır. “United Airlines”, “Delta Air Lines” və “JetBlue” marşrutları və hava ilə bağlı riskləri hesablamaq üçün proqnoz xidmətlərindən faydalanır.

    “Ryanair” rəhbərliyi şəxsi AI köməkçilərinin bilet satışına necə təsir edə biləcəyini də araşdırır. “OpenAI Dots” və “Meta Muse” kimi alətlər istifadəçinin yerinə uçuş seçib bilet sifariş edə bilər. Əsas narahatlıq budur ki, AI xidmətlərinə pul ödəyən aviaşirkətlər axtarış nəticələrində daha yuxarıda görünə bilər. Belə halda köməkçi sərnişinə daha sərfəli variant əvəzinə bahalı bileti göstərə bilər.

    Şirkət süni intellektin aviasiya sahəsini qısa müddətdə kökündən dəyişəcəyini düşünmür. “Ryanair” sərnişin xidmətini yaxşılaşdıran və xərcləri azaldan praktik həllərə üstünlük verəcək. Uçuşların təhlükəsiz və problemsiz keçirilməsində əsas rol yenə insanlarda qalacaq. AI isə iş proseslərini dəqiqləşdirən və gündəlik işi daha səmərəli edən əlavə alət olacaq.