“Apple” CEO-su Tim Cook-u 15 ildən sonra John Ternus əvəzlədi

    “Apple”da 15 illik Tim Cook dövrü başa çatıb. Cook sentyabrın 1-də CEO vəzifəsindən ayrılıb və şirkətin idarəçiliyini John Ternusa təhvil verib. 1998-ci ildən “Apple”da çalışan Cook, 2011-ci il avqustun 24-də səhhətinə görə istefa verən Steve Jobsun yerinə rəhbər olmuşdu. O, şirkətdən getmir və bundan sonra “Apple”-ın icraçı sədri kimi fəaliyyətini davam etdirəcək. Vida mesajında vəzifəsi dəyişsə də, “Apple” icmasına münasibətinin dəyişməyəcəyini bildirib.

    John Ternus bu günədək “Apple”-ın cihaz mühəndisliyi üzrə baş vitse-prezidenti olub. O, “iPhone”, “iPad”, “Mac”, “Apple Watch”, “AirPods” və “Vision Pro” daxil olmaqla bütün cihaz mühəndisliyi komandalarına rəhbərlik edib. Ternusun adı “AirPods”, “iPhone Air” və “MacBook Neo” kimi məhsullarla əlaqələndirilir. Steve Jobs “iPhone 4s” təqdimatından bir neçə gün sonra vəfat etsə də, “iPhone 5”, “iPhone 5s” və “iPhone 5c” modellərinin hazırlanmasına təsir göstərmişdi. Sonrakı bütün cihazlar Cook dövründə ərsəyə gəlib.

    “Apple” 2018-ci ildə 1 trilyon dollar (1,7 trilyon manat) bazar dəyərinə çatan ilk ABŞ şirkəti olub. Cook rəhbərliyə gələndə 350 milyard dollardan az (595 milyard manatdan az) olan bazar dəyəri bu il qısa müddətə 5 trilyon dollar (8,5 trilyon manat) həddini keçib. Şirkətin 2011-ci il üzrə 108 milyard dollar (183,6 milyard manat) gəliri vardı. 2026-cı ilin üçüncü rübündə isə bu göstərici 109,4 milyard dollara (təxminən 186 milyard manat) çatıb. “Apple Music”, “Apple TV+”, “Apple Pay”, “Apple Arcade” və “iCloud+” kimi xidmətlər sabit abunə gəlirinin əsasına çevrilib.

    Cook dövründə “Apple Watch” 2015-ci ildə, “AirPods” isə 2016-cı ildə satışa çıxıb. “Apple Watch” sonradan EKQ ölçümü, nizamsız ürək döyüntüsü, yıxılma və yuxu apnesinin aşkarlanması kimi sağlamlıq imkanları qazanıb. “AirPods Pro 2” üçün FDA təsdiqli eşitmə aparatı funksiyası və daxili eşitmə qoruması əlavə olunub. Bu iki məhsul “Apple” ekosistemini telefonlardan istifadəçilərin biləyinə və qulaqlarına qədər genişləndirib.

    “Mac” kompüterlərinin “Intel” prosessorlarından “Apple”-ın ARM əsaslı M seriyasına keçidi 2020-ci ildə başlayıb. İlk “M1” çipi daha yüksək enerji səmərəliliyi, uzun batareya müddəti və az istiliklə diqqət çəkib, keçid 2023-cü ildə tamamlanıb. Seriya artıq altı nəsildən ibarətdir və 2 nanometrlik proseslə hazırlanan “M6” sonuncu nəsildir. Cook dövründə “iPhone 16E”də ilk 5G modem istifadəyə verilib. San Bernardino işi zamanı şirkət kilidli “iPhone” üçün arxa qapı yaratmaqdan imtina edib və daha sonra “App Tracking Transparency” funksiyasını tətbiq edib.

    Uğursuz layihələrin başında 2024-cü ildə 3499 dollar (təxminən 5950 manat) qiymətlə satışa çıxan “Vision Pro” dayanır. Məhdud istifadə imkanları və yüksək qiymət səbəbindən cihaz kütləvi alıcıya çata bilməyib, 2025-ci ilin dekabrında istehsal və marketinq zəif satışlara görə azaldılıb. “Apple” layihədə çalışan bəzi əməkdaşları ixtisar edib və oyun komandasını əsasən bağlayıb. Şirkət ən azı 2014-cü ildən üzərində işlədiyi “Project Titan” avtomobil layihəsinə 10 milyard dollardan çox (17 milyard manatdan çox) xərcləsə də, proqramı dayandırıb və 2000 nəfərlik komandanı buraxıb.

    “Siri” və süni intellekt sahəsi də Cook dövrünün əsas problemlərindən olub. 2024-cü ilin iyununda təqdim edilən yeni “Siri” gecikib və “Google Gemini”nin xüsusi versiyası ilə işləyən yeniləmə 2026-cı ilin payızına planlaşdırılıb. “Apple” “Siri”nin AI imkanları barədə yanıltma iddiası üzrə 250 milyon dollar (425 milyon manat) ödəməyə razılaşıb və AI rəhbəri John Giannandreanı dəyişib. “App Store” qaydaları “Epic Games” və Avropa İttifaqı ilə mübahisə yaradıb, 2012-ci ildə çıxan “Apple Maps” isə səhv məlumatlarla yadda qalıb.