CXMT Pentaqonu məhkəməyə verdi, DRAM çiplərini mülki sayır

    Çinin aparıcı DRAM istehsalçısı ChangXin Memory Technologies, qısa adı ilə CXMT, ABŞ Müdafiə Nazirliyini məhkəməyə verib. Şirkət Çinin ordusu ilə əlaqəli müəssisələr siyahısından çıxarılmasını tələb edir. CXMT Xalq Azadlıq Ordusu ilə heç bir bağının olmadığını, qərarın sübutsuz qəbul edildiyini və hüquqi prosedurların pozulduğunu bildirir.

    Pentaqon CXMT-ni ilk dəfə 2025-ci ilin yanvarında Çin hərbi şirkəti kimi təsnif edib. Müdafiə Nazirliyi iyunda siyahını yeniləyəndə Tramp administrasiyası bu statusu qüvvədə saxlayıb. CXMT qərarın dəyişdirilməsi üçün bir ildən çox müddətdə nazirliyə məlumat təqdim etdiyini deyir. Şirkətin iddiasına əsasən, fevralda onun siyahıdan çıxarılacağı barədə bildiriş dərc olunub, lakin həmin bildiriş elə həmin gün izah verilmədən geri götürülüb.

    İyun qərarında CXMT-nin Çinin Sənaye və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyi ilə birbaşa, SASAC və həmin nazirliklə dolayı əlaqədə olduğu iddia edilib. SASAC dövlətin maliyyə sektorundan kənar müəssisələrdəki paylarını idarə edən qurumdur. CXMT isə yaddaş çiplərinin ordu sistemlərində işlədilməsinin onu avtomatik olaraq hərbi təchizatçıya çevirmədiyini vurğulayır.

    Şikayət ərizəsində Pentaqonun 2024-cü il hesabatındakı “hərbi səviyyəli” ifadəsinə də etiraz olunur. Hesabat DRAM məhsullarının ikili təyinatlı olmasını və bir reklamda bu ifadənin işlədilməsini əsas gətirib. CXMT reklamı icazəsiz distribyutorun yaydığını, həmin satıcının isə sonradan təsvirin səhv olduğunu etiraf etdiyini bildirir.

    CXMT bildirir ki, DRAM çipləri kommersiya üçün nəzərdə tutulan JEDEC standartlarına uyğundur. Məhsullar temperatur, qablaşdırma, sınaq və hərbi nəzarət sahələrində Çinin hərbi yarımkeçiricilər üçün qoyduğu tələblərə cavab vermir. Şirkət ABŞ-da istehsal ediləcəyi halda bu çiplərin sırf mülki istifadə üçün təsnif olunacağını və hərbi məhsul istehsalına dair lisenziyasının olmadığını deyir.

    ABŞ-nin Çin ordusu ilə əlaqələndirdiyi şirkətlər siyahısı dövlət müqavilələrinə məhdudiyyətlər yarada bilər. CXMT üçün daha böyük risk kommersiya tərəfdaşlarının belə əlaqədən yayınması və şirkətin nüfuzunun zədələnməsidir. İstehsalçı 2025-ci ilin yanvarından bəri həm biznesinin, həm də reputasiyasının zərər gördüyünü, məhkəmə iddiası ilə kommersiya maraqlarını qorumağa çalışdığını bildirir.