Hubble “kölgədə gizlənən” qalaktikanı üzə çıxardı

    Technote.az “Mashable” platformasına istinadən bildirir ki, astronomlar kosmosun fonunda demək olar ki, seçilməyən, lakin güclü cazibə qüvvəsi ilə bir neçə ulduz qrupunu bir yerdə saxlayan gizli obyekt aşkar ediblər. Araşdırmaya görə, bu obyekt kainatda indiyə qədər tapılan ən çox qaranlıq maddə üstünlüyünə malik qalaktikalardan biri ola bilər.

    Kəşf 300 milyon işıq ili uzaqlıqda yerləşən Perseus Galaxy Cluster ərazisində qeydə alınıb. Alimlər burada bir-birinə çox yaxın yerləşən dörd kürəvari ulduz toplusu (globular cluster) müşahidə ediblər. Əgər onlar tək olsaydı, zamanla bir-birindən uzaqlaşmalı idilər. Lakin bu dörd toplu sıx şəkildə bir arada qalırdı ki, bu da güclü cazibə mərkəzinin mövcudluğuna işarə edirdi. Alimlər ilkin olaraq belə bir ehtimalı yoxlayıblar: görəsən, bu dörd ulduz qrupu təsadüfən eyni nöqtədə üst-üstə düşə bilərdimi? Aparılan statistik analizlər bunun son dərəcə aşağı ehtimal olduğunu göstərib. Deməli, onları bir yerdə saxlayan böyük kütləli, lakin görünməz bir obyekt var. Tədqiqatçılar bu obyektə “Candidate Dark Galaxy-2” (CDG-2) adını veriblər. Onların fikrincə, CDG-2 demək olar ki, tamamilə qaranlıq maddədən ibarətdir. Qaranlıq maddə işıq saçmır və elektromaqnit şüalanma ilə qarşılıqlı təsirə girmir, lakin cazibə qüvvəsi vasitəsilə öz varlığını göstərir.

    “Bu, yalnız kürəvari ulduz topluları vasitəsilə aşkar edilən ilk qalaktikadır,” – deyə Toronto Universitetinin astrostatistika üzrə tədqiqatçısı və araşdırmanın aparıcı müəllifi David Li bildirib. Məqalə The Astrophysical Journal Letters jurnalında dərc olunub. Araşdırma zamanı alimlər NASA-nın Hubble Space Telescope teleskopunun, European Space Agency-nın Euclid kosmik rəsədxanasının və Yaponiyanın Havay adalarında yerləşən Subaru Telescope teleskopunun görüntülərini təhlil ediblər. İlk baxışda həmin sahə demək olar ki, boş görünürdü – yalnız dörd ulduz qrupu seçilirdi.

    Müqayisə üçün qeyd edək ki, Samanyolu qalaktikasında 150-dən çox kürəvari ulduz toplusu mövcuddur. CDG-2 isə cəmi dörd belə topluya malikdir və təxminən 6 milyon Günəş parlaqlığında işıq saçır. Halbuki Samanyolu təxminən 20 milyard Günəş parlaqlığına bərabərdir. Bu isə CDG-2-nin nə qədər zəif və qeyri-adi obyekt olduğunu göstərir. Alimlərin fikrincə, bu kəşf kainatda görünməz və ya son dərəcə zəif işıq saçan çoxsaylı qalaktikaların ola biləcəyini göstərir. Əgər qalaktikaların bir hissəsi yalnız qaranlıq maddədən ibarətdirsə və demək olar ki, işıq yaymırsa, mövcud qalaktika sayına dair hesablamalar ciddi şəkildə dəyişə bilər.