Google və Avropa Birliyi arasında yeni məxfilik qarşıdurması

    Technote.az “TNW” platformasına istinadən bildirir ki, Google şirkətinin aparıcı alimlərindən biri olan Sergei Vassilvitskii Avropa Komissiyasına göndərdiyi xəbərdarlıq məktubu ilə yeni müzakirələrin mərkəzinə düşüb. O bildirib ki, Avropa Birliyinin hazırladığı anonimləşdirmə sistemi istifadəçilərin məxfiliyini qorumaqda kifayət qədər təhlükəsiz deyil və Google-un daxili “red team” komandası həmin sistemi cəmi iki saat ərzində sındıraraq istifadəçiləri yenidən identifikasiya edə bilib.

    Məsələ European Commission tərəfindən tətbiq olunan Digital Markets Act (DMA) çərçivəsində gündəmə gəlib. Yeni qaydalara əsasən Google kimi “gatekeeper” hesab olunan böyük platformalar anonimləşdirilmiş axtarış məlumatlarını rəqiblərlə paylaşmalıdır. Buraya istifadəçilərin axtarış sorğuları, klikləri və baxış məlumatları daxildir. Məqsəd isə AI şirkətləri və rəqib platformalar üçün daha ədalətli rəqabət mühiti yaratmaqdır.

    Vassilvitskii bildirir ki, Avropa Komissiyasının təklif etdiyi anonimləşdirmə üsulu praktikada təhlükəlidir. Onun sözlərinə görə, müəyyən əlavə məlumatlarla birlikdə həmin datasetlərdən konkret istifadəçiləri yenidən tapmaq mümkündür. Bu isə Avropanın əsas məxfilik qanunu olan GDPR ilə ziddiyyət yarada bilər.

    Mövzunun diqqətçəkən tərəfi ondan ibarətdir ki, Google burada həm kommersiya maraqlarını qorumağa çalışır, həm də istifadəçi məxfiliyini əsas arqument kimi önə çəkir. Çünki yeni qaydalar qüvvəyə minsə, şirkət öz ən qiymətli aktivlərindən biri sayılan axtarış məlumatlarını rəqiblərlə paylaşmalı olacaq. Buna qarşılıq olaraq OpenAI, Anthropic, Perplexity və Mistral kimi AI şirkətləri isə həmin məlumatlara daha geniş çıxış əldə etmək istəyirlər.

    Ekspertlər hesab edir ki, bu məsələ Avropa Birliyi üçün ciddi hüquqi dilemma yarada bilər. Çünki DMA rəqabəti artırmağa çalışdığı halda, GDPR istifadəçi məlumatlarının qorunmasını tələb edir. Əgər paylaşılacaq məlumatların anonimliyi tam təmin olunmasa, gələcəkdə məsələ Avropa məhkəmələrinə qədər gedə bilər.