Trump: FBI Nvidia CEO-sunun casusluqda şübhəli qadınla əlaqəsini araşdırır

    ABŞ Prezidenti Donald Trump “Nvidia”nın CEO-su Jensen Huangın Çin kəşfiyyatına işləməkdə şübhəli bilinən Alice Huangla münasibətini FBI-nin araşdırdığını təsdiqləyib. Jensen Huang həyat yoldaşına xəyanət etdiyini etiraf edib. “Nvidia” da məsələ ilə bağlı daxili araşdırmaya başlayıb. Trump-ın sözlərinə görə, CEO qadının casus ola biləcəyini bilmədiyini deyib.

    Trump məsələdən nə vaxt xəbər tutduğunu dəqiqləşdirməyib və bunu yaxın vaxtlarda eşitdiyini deyib. O, 2026-cı ilin mayında Çinə səfər edərkən bu münasibət barədə məlumatı olmadığını vurğulayıb. Ancaq ABŞ kəşfiyyatının təxminən 1 il əvvəl prezidentə məsələ ilə bağlı məlumat verdiyi iddia olunur. Trump əvvəlki kəşfiyyat qeydinin onda ciddi təəssürat yaratmadığını söyləyib.

    Alice Huang Sinqapurda yerləşən “Megaspeed” şirkətində rəhbər vəzifədə işləyib. ABŞ rəsmiləri onun Çin Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyi ilə əlaqəli olduğunu düşünür. İddiaya görə, o, Jensen Huangın yaxın çevrəsinə girmək üçün seçilib. Konqres CEO-nu məsələ ilə bağlı çağırıb və “Nvidia”nın xarici casusluğa qarşı təhlükəsizlik qaydalarından narahat olduğunu açıqlayıb. Çin Alice Huangın agent olması iddiasını rədd edir.

    “Megaspeed” 2 milyard dollar (təxminən 3,4 milyard manat) dəyərində “Nvidia” çiplərini qaçaq yolla Çin bazarına çatdırmaq şübhəsi ilə araşdırılıb. Söhbət süni intellekt (AI) sistemlərində işlədilən prosessorlardan gedir. “Nvidia” yoxlamalar zamanı çiplərin başqa istiqamətə göndərildiyini göstərən əlamət tapmadığını deyib. Şirkətin hüquq rəhbəri Tim Teter araşdırma və Alice Huangın Sinqapurda saxlanılması barədə ABŞ rəsmilərindən məlumat istəyib. Ədliyyə Nazirliyi 2025-ci ilin sonunda işi araşdıran qurumdan prosesi dayandırmağı tələb edib.

    İddiaya görə, Alice Huanga Jensen Huanga təzyiq göstərmək tapşırılıb. Məqsəd Çində AI çiplərinin satışına qoyulan məhdudiyyətləri yumşaltmaq olub. CEO 2025-ci ildə qabaqcıl çiplərin Çin şirkətlərinə satışı ilə bağlı 2 razılaşma üçün Trump administrasiyasından icazə alıb. Razılaşmalardan biri H200 çiplərinin ixracına 25% rüsumla icazə verirdi. Ancaq Alice Huangın “Nvidia”nın qərarlarına təsir etdiyini göstərən aydın sübut yoxdur.

    Hadisədən sonra “Nvidia” səhmləri bazar ertəsi 4%-dən çox ucuzlaşıb. Nəticədə şirkətin bazar dəyəri təxminən 193 milyard dollar (təxminən 328,1 milyard manat) azalıb. Ən azı 4 hüquq şirkəti investorlara yanlış məlumat verilib-verilmədiyini araşdırmağa başlayıb. “Rosen Law Firm” Kaliforniyada “Nvidia” və Jensen Huanga qarşı kollektiv iddia qaldırıb. İş 9 oktyabr 2025-ci il və 8 noyabr 2026-cı il arasında qiymətli kağız alan investorları əhatə edə bilər.

    Araşdırma “Nvidia”nın idarəetmə qaydalarını da gündəmə gətirib. Jensen Huang şirkətin işlərinə geniş nəzarət edir. Onu dərhal əvəz edə biləcək rəhbər və CEO postunda varislik üçün rəsmi plan yoxdur. Direktorlar şurası milli təhlükəsizliyin və şirkət sirlərinin risk altında olmadığını, rəhbərliyə etimadın davam etdiyini deyib. Hüquq ekspertləri investor iddiaları və nəzarətdə səhlənkarlıq riskinin hələ də qaldığını düşünürlər.