Google süni intellektlə ani daşqınların proqnozunu yaxşılaşdırır

     Technote.az “TechCrunch” platformasına istinadən bildirir ki, Google ani daşqınların (flash flood) daha dəqiq proqnozlaşdırılması üçün qeyri-adi bir üsula müraciət edib. Şirkət milyonlarla köhnə xəbər məqaləsini süni intellekt vasitəsilə analiz edərək yeni proqnoz modeli hazırlayıb.

     Ani daşqınlar dünyada ən ölümcül hava hadisələrindən biri hesab olunur və hər il 5 mindən çox insanın həyatına son qoyur. Bu hadisələri proqnozlaşdırmaq isə olduqca çətindir, çünki onlar qısa müddətli və lokal xarakter daşıyır. Temperatur və ya çay axınları kimi davamlı ölçülə bilən məlumatlardan fərqli olaraq, ani daşqınlar barədə sistemli məlumat bazası uzun müddət mövcud olmayıb.

     Bu problemi həll etmək üçün Google tədqiqatçıları şirkətin böyük dil modeli Gemini-dən istifadə edərək dünyanın müxtəlif ölkələrindən toplanmış 5 milyon xəbər məqaləsini analiz edib. Nəticədə 2,6 milyon daşqın hadisəsi müəyyənləşdirilərək “Groundsource” adlı coğrafi və zaman əsaslı məlumat bazasına çevrilib. Şirkətin məlumatına görə, dil modellərinin bu tip məlumat yaradılması üçün istifadəsi ilk dəfə həyata keçirilir.

     Tədqiqatçılar daha sonra bu məlumat bazasını real hadisələr üçün əsas kimi istifadə edərək Long Short-Term Memory (LSTM) neyron şəbəkəsi üzərində qurulan modeli öyrədiblər. Model qlobal hava proqnozlarını analiz edərək müəyyən bölgələrdə ani daşqın ehtimalını hesablayır.

     Hazırda Google-un yeni daşqın proqnoz sistemi Flood Hub platformasında 150 ölkədə, xüsusilə şəhər ərazilərində riskləri göstərir və məlumatlar fövqəladə hallar qurumları ilə paylaşılır. Layihəni sınaqdan keçirən Cənubi Afrika İnkişaf Birliyinin nümayəndələri modelin daşqınlara daha sürətli reaksiya verməyə kömək etdiyini bildiriblər.