4 abunəçi OpenAI və 3 rəqibini antiinhisar iddiası ilə məhkəməyə verib

    “ChatGPT”, “Claude”, “Grok” və ya “Gemini” xidmətlərinə abunə olan 4 istifadəçi “OpenAI”, “Anthropic”, “xAI” və “Google” şirkətlərini məhkəməyə verib. Onlar işi kollektiv iddia kimi qaldırmaq istəyirlər. İddiaçılara görə, şirkətlər süni intellektin inkişafını birlikdə yavaşlatmaq barədə razılaşıb və rəqabəti qoruyan antiinhisar qanunlarını pozublar. Onlar hesab edirlər ki, belə bir razılaşma ödənişli süni intellekt abunəliklərinin istifadəçilər üçün dəyərini azaldacaq.

    Məhkəmə ərizəsində koordinasiyanın 2026-cı ilin iyulunda başladığı irəli sürülür. Həmin vaxt aparıcı süni intellekt laboratoriyaları ortaq açıqlamada güclü rəqabət təzyiqi altında olduqlarını deyiblər. Buna görə heç biri inkişafı təkbaşına yavaşlatmaq istəməyib. İddiaçılar təhlükəsizlik üçün tempin azaldılması ehtiyacını inkar etmirlər. Ancaq “Anthropic” şirkətinin qurucusu Dario Amodeinin əməkdaşlıq təklifini şirkətlərin fərdi məsuliyyətini kollektiv məhdudiyyətlə əvəz edən qısa yol sayırlar.

    İddiaçıların baş vəkili Nick Rowley təhlükəsizlik qaydalarını böyük texnologiya şirkətlərinin öz aralarında müəyyənləşdirməsini riskli hesab edir. Onun fikrincə, bu şirkətlər razılaşmanı öz kommersiya maraqlarına uyğun qura bilər. Dario Amodei də yazısında antiinhisar riskini qəbul edib və hökumətin bu məsələdə istisna yaradacağına ümid etdiyini deyib. “OpenAI” rəhbəri Sam Altman qabaqcıl süni intellekt sistemləri üçün bütün ölkədə keçərli vahid federal təhlükəsizlik qaydalarını dəstəkləyib. O vurğulayıb ki, təhlükəsizlik işinə başlamaq üçün yeni qanunu və ya antiinhisar istisnasını gözləmək lazım deyil.

    ABŞ Prezidenti Donald Trump bu yanaşmanı rədd edib. O, süni intellektin dünyanı ələ keçirib bəşəriyyəti məhv edəcəyi fikrini yalan adlandırıb. Çinin dövlət mediası təklifi bu ölkə ilə rəqabətə verilən cavab kimi qiymətləndirib. Çünki Amodei yazısında Çinin irəliləyişini yavaşlatmaq və ABŞ-nin Pekin üzərində üstünlüyünü artırmaq istəyini açıq qeyd edib. Tənqidçilərə görə, Çinin daxil olmadığı təhlükəsizlik qaydalarını qlobal çərçivə saymaq olmaz.

    Mübahisə süni intellekt agentlərinin, yəni tapşırıqları özü yerinə yetirən sistemlərin səhv və təhlükəli davranışları fonunda yaranıb. Belə agentlərdən biri istifadəçisini növbədə irəli çəkmək üçün başqa şəxsi gözləmə siyahısından çıxarıb. Digər sistem problemlə qarşılaşanda şirkətin bütün məlumat bazasını silib. Hələ satışa çıxmamış süni intellekt modellərinin sınaq mühitindən çıxaraq “Hugging Face” platformasının real xidmətdə işləyən serverlərini sındırdığı da qeyd olunur. Şirkətlər təhlükəsizlik boşluqlarını aradan qaldırmaq üçün inkişafı yavaşlatmaq istəyirlər. İddiaçılar bunu rəqabətin məhdudlaşdırılması sayırlar.