ABŞ Çin dron və robotlarına sədd çəkir, 86 faizlik üstünlük qalır

    ABŞ iyul və avqust aylarında xaricdə istehsal olunmuş qabaqcıl robot sistemlərinə məhdudiyyətləri sərtləşdirib, idxal edilən dron və onların hissələrinə yüksək rüsumlar qoyub. Dronlara yeni rüsumlar sentyabrda, əlavə komponent rüsumları isə 2027-ci ildə qüvvəyə minəcək. Milli təhlükəsizliklə əsaslandırılan addım FCC qurumunun 2021-ci ildən tətbiq etdiyi riskli avadanlıqlar siyahısının genişlənməsidir.

    Məhdudiyyətlər Çin istehsalçılarının dron və humanoid robot bazarında böyük üstünlük qazandığı dövrə təsadüf edir. Bu ilin ilk yarısında qlobal humanoid robot tədarükü 22 min ədədə çatıb və məhsulların böyük hissəsini Çin şirkətləri istehsal edib. AgiBot, Unitree, Galbot, UBTECH və Leju Robotics birlikdə qlobal tədarükün 86 faizinə sahib olub. ABŞ şirkətləri isə xeyli aşağı istehsal həcmi ilə fəaliyyət göstərir.

    ABŞ qabaqcıl süni intellekt, proqram təminatı və yarımkeçiricilər sahəsində üstün mövqeyini saxlayır. Çin isə istehsal miqyası, təchizat zəncirinin genişliyi və aşağı xərclərlə seçilir. Ucuz robotların daha çox istifadəsi şirkətlərə real iş şəraitindən əlavə məlumat toplamağa və məhsulları sürətlə təkmilləşdirməyə imkan verir. Unitree daha çox komponenti özü hazırlayır, XPeng isə çip və avtomobil istehsalındakı təcrübəsindən yararlanır.

    ABŞ bazarına çıxış çətinləşdikcə Çin şirkətlərinin Avropa, Cənub Şərqi Asiya, Latın Amerikası və Yaxın Şərqə yönələcəyi gözlənilir. Bu regionlarda əmək çatışmazlığı və münasib qiymətli avtomatlaşdırma sistemlərinə tələbat artır. Humanoid robot istehsalçıları əvvəl daxili bazarda miqyas qazana, sonra ixracı genişləndirə və xaricdə yerli istehsal qura bilər. Təkrarlanan istehsal işləri ilk əsas tətbiq sahələrindən biri sayılır.

    Dron bazarında artıq iki fərqli istiqamət formalaşır. ABŞ və müttəfiqləri təhlükəsizlik tələblərinə uyğun müdafiə, kritik infrastruktur və uzun mənzilli avtonom sistemlərə üstünlük verir. Çin şirkətləri isə aşağı qiymətli və böyük həcmdə istehsala söykənir. Növbəti rəqabət sahəsinin enerji sistemləri, daşınan avadanlıq və batareya imkanları olacağı gözlənilir. Agility Robotics də ABŞ daxilində hazırlanıb yığılan Digit humanoidini bu bazara alternativ kimi göstərir.

    Çinə alternativin yalnız ABŞ daxilində qurulması real görünmür və müttəfiq ölkələrin imkanlarından istifadə tələb olunur. Yaponiya sənaye robotları və dəqiq istehsal, Cənubi Koreya elektronika, batareya və avtomobil, Tayvan isə yarımkeçiricilər sahəsində güclüdür. Hyundai və Toyota kimi şirkətlər də humanoid robotlara sərmayə yatırır. Bununla belə, Çin komponentlərinin geniş istifadəsi səbəbindən bazarda tam ayrılma deyil, təhlükəsizlik, qiymət və regional ehtiyaclara əsaslanan parçalanma gözlənilir.