Nyu Yorkun data mərkəzi planı icmalara 9 milyard dollar qazandıra bilər

    Nyu York qubernatoru Kathy Hochul data mərkəzi layihələri üzrə danışıqlar üçün İcma İnvestisiyası Çərçivəsini açıqlayıb. Sənəddə şəhər və bələdiyyələrə hər meqavat üçün 1 milyon dollar (təxminən 1,7 milyon manat) tələb etmək tövsiyə olunur. Ödəniş data mərkəzinin nə qədər elektrik işlədəcəyinə görə hesablanacaq. Məqsəd bu layihələrdən yerli əhalinin uzun müddət faydalanmasıdır.

    Çərçivədə danışıqlar üçün 6 əsas prinsip göstərilib. Bələdiyyələr data mərkəzinin bağlanması və operatorun ərazini tərk etməsi ehtimalına əvvəlcədən hazırlaşmalıdır. Layihədən əldə olunan pulla tikilən obyektlərin gələcək istismar xərcləri üçün ayrıca plan hazırlanmalıdır. Sənəddə yerli ehtiyacların, maliyyələşdirilən layihələrin kimə məxsus olacağının və çoxillik proqramların icra müddətinin də dəqiqləşdirilməsi tövsiyə edilir.

    Süni intellekt üçün qurulan data mərkəzləri ənənəvi obyektlərlə müqayisədə daha çox elektrik və su işlədir. Bununla yanaşı, belə mərkəzlərdə açılan iş yerlərinin sayı digər böyük sənaye layihələrindən azdır. Ştatın enerji şəbəkəsinə qoşulmaq üçün müraciət edən layihələrin ümumi gücü 9 000 MW-a çatır. Çərçivə tam tətbiq edilsə, yerli icmalar 9 milyard dollar (təxminən 15,3 milyard manat) və ya daha çox pul ala bilər.

    Bu hesablamaya öz elektrik mənbəyini və ya ayrıca elektrik stansiyasını qurmaq istəyən operatorlar daxil edilməyib. Ona görə yekun məbləğ daha yüksək ola bilər. Proqnozlara əsasən, 2050-ci ilədək dünyada data mərkəzlərinə 32 trilyon dollar (təxminən 54,4 trilyon manat) sərmayə qoyulacaq. Nyu York bu sərmayənin bir hissəsini yerli infrastruktura və xidmətlərə yönəltməyi hədəfləyir.

    16 sentyabr 2026-cı il vəziyyətinə görə, ABŞ-nin 50 ştatının heç birində data mərkəzlərinə tam qadağa yoxdur. Nyu York böyük data mərkəzləri üçün ştat səviyyəsində 1 illik fasilə tətbiq edən ilk və yeganə ştatdır. Qərar ən yüksək elektrik tələbatı 1 MW və ya daha çox olan obyektlərə sərt enerji səmərəliliyi qaydaları qoyur. ABŞ üzrə 500-dən çox yerli və regional idarə müvəqqəti məhdudiyyət qəbul edib.

    İndiyədək 16 ştatda qanun layihələri təqdim edilib. Delaver, Corciya, Miçiqan, Nyu Cersi, Pensilvaniya, Cənubi Karolina, Vermont və Virciniyada müxtəlif müddətli fasilələr müzakirə olunur. Vermontdakı layihədə məhdudiyyətin 2030-cu ilədək davam etməsi təklif olunur. Pensilvaniyada bu müddət 3 ildir. Virciniyada müzakirə 2027-ci ilin qanunvericilik sessiyasına keçirilib.

    Men, Merilend, Minnesota, Nyu Hempşir, Oklahoma, Cənubi Dakota və Viskonsində oxşar təşəbbüslər qəbul edilməyib və ya veto olunub. Men qubernatoru konkret layihə üçün istisna qoyulmadığına görə qanunu təsdiqləməyib. Son sorğuya əsasən, amerikalıların 61%-i yeni data mərkəzlərinin tikilməsinə qarşıdır. Hazırda 250 data mərkəzinin olduğu Virciniyanın Loudoun dairəsi də yeni obyektlərə nəzarəti sərtləşdirməyə başlayıb.