Tesla-SpaceX birləşməsi müzakirədədir: dəyər 3,6 trilyon dolları keçə bilər

    “Tesla” və “SpaceX” mümkün birləşməni rəsmi müzakirə etməyə başlayıb. Səhmdarların istəyi ilə hər 2 şirkətin idarə heyəti müstəqil direktorlardan ibarət xüsusi komitələr yaradıb. Elon Musk bu barədə “SpaceX” şirkətinin 3-cü rüb üzrə maliyyə nəticələrinin müzakirəsi zamanı danışıb. O, birləşməni yaxşı fikir adlandırsa da, sövdələşmənin baş tutacağına zəmanət verməyib.

    Komitələrə kimlərin daxil olduğu hələ açıqlanmayıb. Maraqlar toqquşmasına görə Musk danışıqlara qatılmır. “Tesla” şirkətinin 19 oktyabr tarixli sənədində Robyn Denholm, JB Straubel və Ira Ehrenpreis də daxil olmaqla 7 müstəqil direktor göstərilib. “SpaceX” idarə heyətində 6 müstəqil direktor var, Ehrenpreis də hər 2 şirkətin siyahısındadır. Elon Musk, Kimbal Musk və Gwynne Shotwell müstəqil direktor sayılmır.

    Komitələr mümkün sövdələşmənin şərtləri barədə hələ razılığa gəlməyib. Razılaşma əldə olunsa belə, hər 2 şirkətin səhmdarları bunu təsdiqləməlidir. “Tesla”da səsverməyə qatılanların deyil, bütün səhmlərin 50 faizinin dəstəyi tələb olunur. Musk “SpaceX”də 50 faizdən çox səsvermə gücünə nəzarət etdiyi üçün bu şirkətdə razılıq almaq daha asan ola bilər.

    Mümkün birləşmə əvvəlki addımın davamı sayıla bilər. Belə ki, “xAI” daha əvvəl “SpaceX” şirkətinə qoşulub. “Tesla” sürücüsüz idarəetmə texnologiyaları və “Optimus” robotları üzərində işləyir. “SpaceX” isə süni intellekt, raketlər və orbitdə qurulacaq məlumat mərkəzləri ilə məşğuldur. Şirkətlər Texasda süni intellekt çipləri istehsal edəcək “Terafab” layihəsində də əməkdaşlıq edir. Muskın fikrincə, birləşmə proqram təminatı, çip istehsalı, robot texnikası və “Starmind” layihəsi üçün faydalı olar.

    Birləşmiş şirkətin dəyəri 3,6 trilyon dolları (təxminən 6,12 trilyon manat) keçə bilər. Daha real variant kimi “SpaceX” şirkətinin “Tesla”nı alması və ya tərəflərin səhmləri dəyişməsi göstərilir. Əks halda “Tesla” milyonlarla yeni səhm buraxmalı olacaq və indiki səhmdarların şirkətdəki payı azalacaq. “SpaceX” şirkətinin kosmik proqramlarına hər il on milyardlarla dollar xərclənir. Buna görə əlavə xərclər avtomobil və batareya zavodlarına ayrılan pula da təsir edə bilər.

    Dan Ives birləşmənin gələn il baş tutması ehtimalını 80 faizdən çox qiymətləndirir. Gene Munsterə görə, sövdələşmənin növbəti 2 ildə reallaşması ehtimalı 95 faizdir. Razılaşmanın “Tesla” şirkətinin 3 dekabr 2026-cı il tarixli illik səhmdar toplantısından əvvəl elan edilə biləcəyi də deyilir. Xəbərdən sonra “Tesla” səhmləri 2 faizdən bir qədər az bahalaşıb. Birləşmə şirkətin dəyərini artıraraq Musk üçün ayrılan 1 trilyon dollarlıq (təxminən 1,7 trilyon manat) ödəniş paketinin şərtlərinə çatmağa da kömək edə bilər.

    “SpaceX” şirkətinin AI gəliri 7,56 milyard dollara çatıb (təxminən 12,85 milyard manat). Ötən ilin eyni rübündə bu göstərici 813 milyon dollar (təxminən 1,38 milyard manat) idi. Beləliklə, gəlir təxminən 9 dəfə artıb. Şirkətin ümumi gəliri bazarın gözləntisini təxminən 2 milyard dollar (3,4 milyard manat) keçib. Artımın böyük hissəsi süni intellekt hesablamaları üçün lazım olan gücün başqa şirkətlərə icarəyə verilməsindən əldə olunub.