Dünyada 2013-dən bəri ən ağır texnoloji nasazlıq həftəsi yaşandı
Elm & Texnologiya
21.11.2026
12 noyabrdan başlayaraq dünyanın müxtəlif yerlərində ciddi texnoloji nasazlıqlar baş verib. “Microsoft 365” xidmətləri, “Apple”ın bulud sistemləri, banklar və hava nəqliyyatı bu problemlərdən təsirlənib. Təhlillərə görə, bu, 2013-cü ilin avqustundan bəri nasazlıqların ən ağır olduğu həftədir. Ancaq hadisələri birləşdirən ortaq texniki səbəb və ya koordinasiyalı hücum izi tapılmayıb.
“Outlook” bir müddət dayanıb, ABŞ-də uçuşlar müvəqqəti saxlanılıb, “United Airlines” sistemlərində problem yaranıb. “JPMorgan Chase” ödənişlərində, “NSA”nın daxili şəbəkəsində və “Marriott” otellərinin sistemlərində də fasilələr olub. “iCloud” və digər “Apple” xidmətləri də bir müddət işləməyib. 16 noyabrda bitən 7 gün ərzində ABŞ istifadəçiləri təxminən 6 milyon nasazlıq hesabatı göndərib.
Şirkətlərin açıqladığı səbəblər fərqli olub. “Microsoft” problemi server xətaları ilə əlaqələndirib. ABŞ Federal Aviasiya Administrasiyası həddindən artıq yüklənmiş köhnə avadanlığı səbəb göstərib. “JPMorgan Chase”in daxili proqramında xəta tapılıb. “NSA” sistemlərində texniki xidmət və təhlükəsizlik yeniləmələri, “Apple” sistemlərində uğursuz daxili yeniləmə problem yaradıb. ABŞ rəsmiləri hadisələr arasında əlaqə olduğunu göstərən sübut tapılmadığını deyiblər.
Nasazlıqların bu qədər geniş yayılmasının əsas səbəblərindən biri çox sayda xidmətin eyni bulud, ödəniş və şəbəkə sistemlərindən asılı olmasıdır. Buna görə tək bir avadanlıq və ya yeniləmə xətası bir-biri ilə əlaqəsiz görünən platformaları dayandıra bilər. Süni intellekt birbaşa səbəb sayılmır. Ancaq onun köməyi ilə proqram kodu daha sürətli hazırlanır və yeniləmələr daha tez yayılır. Kifayət qədər yoxlanılmayan avtomatik dəyişikliklər də yeni xətalar yarada bilər.
Hələlik belə nasazlıqların əvvəlkindən daha tez-tez baş verdiyini demək üçün kifayət qədər məlumat yoxdur. Bununla belə, avtomatlaşdırmanın artması, həmçinin köhnə avadanlıqla yeni sistemlərin birlikdə işləməsi problemlərin təsirini böyüdür. “Copilot” kimi iş alətləri dayandıqda təkcə texniki şöbə deyil, bütün şirkətin işi zərər görə bilər. Riski azaltmaq üçün yeniləmələri əvvəlcədən sınaqdan keçirmək, etibarlı ehtiyat nüsxələr saxlamaq və təhlükəsizliyi gücləndirmək vacibdir.
Şərhlər
Şərh yazmaq üçün Google və ya Facebook hesabınızla daxil olun.
Şərhlər yüklənir...