Britaniya qurumu Apple-dan iPhone ödəniş sistemini rəqiblərə açmağı istəyir

    Böyük Britaniyanın Rəqabət və Bazarlar İdarəsi “Apple” şirkətinə “iPhone” smartfonlarındakı NFC sistemini rəqiblərə daha sərfəli şərtlərlə açmağı təklif edib. NFC telefonu ödəniş terminalına yaxınlaşdıraraq ödəniş etməyə yarayan texnologiyadır. Qurumun fikrincə, hazırkı ödənişlər və qaydalar yerli maliyyə texnologiyaları şirkətlərinin yeni xidmətlər hazırlamasına mane olur. İdarə hesab edir ki, yüksək ödənişlər, sərt şərtlər və texniki məhdudiyyətlər rəqiblərin bazara çıxmasını çətinləşdirir.

    Böyük Britaniyada bütün ödənişlərin 39 faizini təmassız əməliyyatlar təşkil edir. “Apple Wallet” bu sahədə ən populyar seçimdir. Yetkinlərin 60 faizindən çoxu rəqəmsal pul kisəsi işlədir. Halbuki 10 il əvvəl təmassız ödənişlərin payı cəmi 3 faiz idi. Bu sahədə 360 000-dən çox iş yeri var. Buna baxmayaraq, “Apple” ilə rəqabət aparan pul kisəsi xidməti hələ işə düşməyib.

    Təklifə görə, “Apple” dünyada işlənən hər iki əsas təmassız ödəniş standartını dəstəkləməlidir. SE ödəniş məlumatlarını cihazın qorunan hissəsində saxlayır. HCE standartında isə məlumatlar cihazdan kənarda qorunur. Hazırda Böyük Britaniya bazarına giriş yalnız SE standartı ilə mümkündür. Qurumun topladığı məlumatlara görə, bu standartların heç biri öz-özlüyündə təhlükəsizlik riski yaratmır. Hər ikisinin açılması Avropa İttifaqında işləyən xidmətlərin Böyük Britaniyaya gəlməsini asanlaşdıra bilər.

    “Apple” 2024-cü ildə Avropa İttifaqında NFC sistemini rəqiblərə açmağa razılaşıb. Razılaşmaya “Face ID” ilə təsdiq və yan düyməni 2 dəfə basaraq ödəniş etmək də daxildir. Tərtibatçılar tələb olunan lisenziya və standartlara uyğun olduqlarını sübut etdikdə bu sistemdən ödənişsiz yararlana bilirlər. İstifadəçilər də əsas pul kisəsi tətbiqini özləri seçirlər. Cəmi 6 ay sonra “Vipps” ilk alternativ ödəniş tətbiqini çıxarıb. Daha sonra “PayPal”, “Klarna”, “Curve” və “BBVA” da bu siyahıya qoşulub. Şirkət oxşar funksiyaları “iOS 18.1” yeniləməsi ilə başqa regionlarda da açmağa başlayıb.

    Qurum qiymətləri özü müəyyən etməyəcək. Bunun əvəzinə tariflərin necə hesablanacağına dair prinsiplər irəli sürür. Ödənişlərin indikindən xeyli aşağı düşəcəyi gözlənilir, amma “Apple”ın ədalətli gəlir əldə etməsi də nəzərə alınacaq. Açıq giriş rəqəmsal şəxsiyyət və yaş yoxlamasında da işlədilə bilər. Siyahıya avtomobil, otel və iş yeri açarları, biletlər, nəqliyyat kartları və loyallıq proqramları da daxildir.

    Təklif 2024-cü il Rəqəmsal Bazarlar, Rəqabət və İstehlakçılar Qanununa əsaslanır. “Apple”ın mobil platforması strateji bazar statusunda sayıldığı üçün qanun şirkətə də aiddir. İctimai müzakirə 17 noyabr 2026 tarixinədək davam edəcək. Yekun qərar daxil olan cavablar qiymətləndirildikdən sonra veriləcək. “Apple” bildirir ki, hazırkı NFC və SE platforması ödənişləri, nəqliyyat və tədbir biletlərini, eləcə də avtomobil açarlarını təhlükəsiz şəkildə dəstəkləyir. Şirkət məxfilik və təhlükəsizliyi zəiflədən yanaşmaya qarşıdır, amma qurumla işləməyə davam edəcək.