Çin kəşfiyyatı iddiası: ABŞ komitəsi NVIDIA rəhbərindən cavab istəyir

    ABŞ Nümayəndələr Palatasının Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri Brian Mast “NVIDIA” şirkətinin baş direktoru Jensen Huanga cavab vermək üçün 11 noyabradək vaxt verib. Huang cavab verməsə, komitə ona rəsmi çağırış göndərə bilər. Baş direktor 18 noyabrda qapalı birgə brifinqə dəvət olunub. Görüşdə şirkətin xarici rəqiblərin casusluq cəhdlərinə qarşı gördüyü təhlükəsizlik tədbirləri müzakirə ediləcək.

    Konqres ilk dəfə rəhbərə 7 noyabrda müraciət edib. Bundan bir neçə gün əvvəl Huangın Çin kəşfiyyatına məlumat ötürməkdə şübhəli bilinən bir rəhbərlə yaxın münasibəti barədə iddialar yayılmışdı. Jensen Huang 8 noyabrda “Megaspeed” şirkətinin keçmiş rəhbəri Alice Huang ilə münasibət yaşadığını etiraf edib və üzr istəyib. “NVIDIA” Çin Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyinin rəhbəri hədəf seçib-seçmədiyini müstəqil şəkildə araşdırır.

    Alice Huangın Çin kəşfiyyatı üçün işlədiyi və Jensen Huangı qəsdən hədəf seçdiyi təsdiqlənməyib. FBI da “NVIDIA” rəhbəri ilə bağlı vəziyyəti araşdırır. CIA-nın keçmiş əməkdaşı Darrel Blocker hesab edir ki, yoxlama yalnız baş direktorla məhdudlaşmamalıdır. Onun fikrincə, şirkətin mühəndislərinin və vacib məlumatlara çıxışı olan başqa əməkdaşların əlaqələri də yoxlanmalıdır.

    Bu hadisələr fonunda səhmdar Mark Kistenmacher “NVIDIA” və Jensen Huangı məhkəməyə verib. O, işin qrup iddiası kimi qəbul edilməsini istəyir. Şikayət 9 oktyabrdan 8 noyabradək “NVIDIA” səhmlərini alan investorları əhatə edir. Kistenmacher deyir ki, şirkət Alice Huang ilə münasibətin əsl mahiyyəti barədə investorları yanlış yönləndirib.

    9 oktyabrda yayılan materialda “NVIDIA” ilə “Megaspeed” arasındakı əlaqədən danışılmışdı. Şirkət bunu adi iş münasibəti adlandırmışdı. 29 oktyabrda Jensen Huangın Çin kəşfiyyatının mümkün əməliyyatında hədəfə çevrildiyi iddia olundu. “NVIDIA” nümayəndəsi John Rizzo daha əvvəl müştərilərlə görüşməyin rəhbərin adi işinin bir hissəsi olduğunu demişdi. Məhkəmə şikayətinə görə, bu açıqlama həqiqəti əks etdirməyib.

    İddialardan sonra “NVIDIA” səhmləri kəskin ucuzlaşıb. Şirkət son 2 gündə 470 milyard dollardan çox (təxminən 799 milyard manat) bazar dəyəri itirə bilər. Şikayətdə səhmdarların ciddi maliyyə zərəri gördüyü yazılıb. “NVIDIA” süni intellekt sistemləri üçün çip istehsal edən əsas şirkətlərdən biridir. Buna görə məsələ ABŞ və Çin arasındakı texnologiya rəqabəti fonunda xüsusi diqqət çəkir.