Finlandiya polisi Google-un AI mərkəzi ilə bağlı cinayət araşdırması açdı

    Finlandiya polisi “Google”ın ölkədəki yerli şirkəti “Tuike Finland Oy”la bağlı cinayət araşdırmasına başlayıb. Araşdırma Muhosda tikilməsi planlaşdırılan süni intellekt (AI) məlumat mərkəzi ilə bağlı 5 şikayətdən sonra açılıb. Şirkət ekoloji qanunları pozmaqda və təbiətə zərər vurmaqda şübhəli bilinir. Finlandiyanın Lisenziyalaşdırma və Nəzarət İdarəsi də araşdırmaya dəstək verir.

    Muhos yaxınlığında təxminən 330 hektar meşə təmizlənib və ərazi palçıqlı sahəyə çevrilib. “Google” icazəsiz ağac kəsdiyinə görə daha əvvəl açıq şəkildə üzr istəyib. Şirkət Otanmäki yaxınlığında da məlumat mərkəzi tikmək üçün təxminən 202 hektar meşəni təmizləyib. Polis suyun ərazidən uzaqlaşdırılması və idarə olunması ilə bağlı çatışmazlıqları da araşdırır.

    Meşələrin məhv edilməsi vəhşi heyvanların yaşayış yerlərinə təsir göstərib. Canavarların meşələrdən çıxaraq yaxın kəndlərə getdiyi müşahidə olunub. Tikinti səs-küyü, çirklənmə və kommunal resurslara artan tələbat yerli sakinləri narahat edir. Onlar elektrik hesablarının 40%-dək arta biləcəyindən də ehtiyatlanırlar. Bununla yanaşı, Finlandiyanın sərin iqlimi və nisbətən ucuz enerjisi ölkəni məlumat mərkəzləri üçün əlverişli edir.

    “Google” polis araşdırması ilə əməkdaşlıq edəcəyini və obyektlərində qaydalara əməl etmək üçün çalışacağını açıqlayıb. Araşdırma AI məlumat mərkəzləri üçün elektrik enerjisinin getdikcə daha vacib olduğu bir dövrə düşür. Operatorlar ölkə seçərkən qaydaları, enerjinin əlçatanlığını və qiymətini nəzərə alırlar. Elektrik şəbəkəsinə qoşulma bir neçə il gecikərsə, şirkətlər texnologiyadakı bütöv bir inkişaf mərhələsini qaçıra bilər.

    Çin ölkə üzrə AI hesablama şəbəkəsinə və enerji infrastrukturuna təxminən 295 milyard dollar (təxminən 501,5 milyard manat) yatırır. ABŞ-də artan tələbat yerli elektrik istehsalına və enerji saxlama sistemlərinə marağı artırıb. Dünyada 2500 GVt istehsal gücü növbə gözləyir. Frankfurt, London, Amsterdam, Paris və Dublində məlumat mərkəzləri elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq üçün 10 ilədək gözləyə bilər. Belə obyektlərin tikintisi də təxminən 4 il çəkir.

    Elektrik şəbəkələrinin əsaslı yenilənməsi 15 ilədək vaxt apara bilər. Bu müddətdə batareyalar, kiçik yerli enerji şəbəkələri və enerjinin ağıllı idarə olunması hazırkı gücdən daha səmərəli yararlanmağa kömək edir. Avropadakı məlumat mərkəzləri enerji istifadəsini ildə cəmi 30 saat uyğunlaşdırsalar, onlar üçün əlçatan şəbəkə gücü 2 dəfədən çox arta bilər. Bunun üçün tələbatın az olduğu saatlarda enerji toplanır, ən yüksək tələbat vaxtlarında isə işlədilir.

    “Schneider Electric” indiyədək “Compass Data Centers” üçün təxminən 150 modul tipli məlumat mərkəzi həlli hazırlayıb. Sensorlardan alınan məlumatlara əsaslanan texniki xidmət obyektlərdə əl ilə görülən işləri 40% azaldıb. Əməliyyat xərcləri də 20% aşağı düşüb. AI infrastrukturu üçün ucuz, dayanıqlı və vaxtında əlçatan elektrik əsas şərtlərdən birinə çevrilir. Finlandiya hökumətinin nümayəndələri “Google”la bağlı araşdırmaya hələ münasibət bildirməyiblər.