SpaceX-in raket hissəsi avqustda Ayın səthinə çırpılacaq

    SpaceX-in Falcon 9 raketinin yuxarı pillələrindən birinin bu ilin avqustunda Ayın səthinə çırpılacağı gözlənilir. Astronomlar hadisəni Yerdən, müəyyən ərazilərdən yerüstü teleskoplar vasitəsilə müşahidə edə bilərlər. Hadisənin avqustun 5-də Şərq vaxtı ilə təxminən saat 02:35-də Ayın Eynşteyn krateri yaxınlığında baş verəcəyi proqnozlaşdırılır. Raketin Ayla toqquşacağını ilk dəfə Project Pluto masaüstü planetarium proqramının yaradıcısı Bill Qrey müəyyən edib. O, raketin orbitini və gələcək trayektoriyasını hesablamaq üçün əldə olunan məlumatları proqram vasitəsilə analiz edib.

   Ayın səthinə çırpılacağı gözlənilən yuxarı pillə Firefly Aerospace şirkətinin Blue Ghost Ay missiyasının bir hissəsi olub. Falcon 9 raketi 15 yanvar 2025-ci ildə həyata keçirilən buraxılış zamanı Blue Ghost Ay aparatını, həmçinin Yaponiyanın ispace şirkətinə məxsus Hakuto-R Ay aparatını kosmosa çatdırıb. Raket aparatları buraxdıqdan sonra Yerə qayıtmaq üçün kifayət qədər yanacağa malik olmayıb və o vaxtdan bəri kosmosda hərəkət edib.

    Təxminən 12 metr uzunluğunda və 4 metr enində olan raket pilləsinin çəkisinin 4 ton civarında olduğu bildirilir. Onun Ayın səthinə saatda təxminən 8 700 kilometr sürətlə çırpılacağı gözlənilir. Qrey və həmkarlarının fizika simulyatorundan istifadə edərək apardıqları hesablamalara görə, toqquşmanın Ay səthinə təsiri böyük olmayacaq. Bunun əsas səbəblərindən biri raket pilləsinin içi boş konstruksiyaya malik olması, digər səbəb isə təbii meteoritlərlə müqayisədə nisbətən aşağı sürətlə hərəkət etməsidir.

    Bununla belə, hadisə astronomlar üçün Ayda süni toqquşmanı real vaxt rejimində müşahidə etmək baxımından maraqlı fürsət yaradır. Mütəxəssislər toqquşma zamanı yaranan toz və material buludunun necə yayıldığını araşdırmaqla yanaşı, kosmos tullantılarının Ay səthinə çırpılmasının mümkün təsirlərini də öyrənə bilərlər.