OpenAI Navier-Stokes problemini həll etdiyini açıqladı, təsdiq yoxdur

    “OpenAI” bu həftə açıqlayıb ki, onun süni intellekt modeli riyaziyyatın ən çətin məsələlərindən sayılan “Navier-Stokes” probleminə həll tapıb. Sınaqda tapşırıqları müstəqil yerinə yetirən təxminən 10 000 süni intellekt (AI) agenti işlədilib. Hesablamalara 10 milyonlarla dollar (34 milyon manatdan çox) xərclənib və nəticə cəmi 88 saata əldə edilib. Lakin riyaziyyatçılar həllin doğru olduğunu hələ yekun təsdiqləməyiblər. Hadisə “OpenAI”nin elmi araşdırmalarda seçdiyi üsullarla bağlı ciddi mübahisə yaradıb.

    “OpenAI” eyni problem üzərində Nyu-York Universitetinin professoru Tristan Buckmaster və “Anthropic” əməkdaşı Levent Alpögenin də işlədiyini öyrənib. Onlar başqa mövzularla yanaşı, “Navier-Stokes” problemini də araşdırıblar, amma sübutu başa çatdırmayıblar. Alpöge deyib ki, əməkdaşlıq şəxsi xarakter daşıyıb və onun “Anthropic” şirkətindəki işi ilə bağlı olmayıb. Buna baxmayaraq, rəqib şirkətlə əlaqəsi “OpenAI” üçün əsas maneəyə çevrilib.

    Buckmasterin sözlərinə görə, “OpenAI” tədqiqatçısı Sébastien Bubeck işi tamamlamaq üçün ona demək olar ki, limitsiz hesablama gücü ayırmağı təklif edib. Buckmaster həm də şirkətin məqaləsinin yeganə müəllifi olacaqdı. Bu halda Alpöge layihədən kənarda qalacaq, məqalədə isə “OpenAI” alətlərinin rolu qeyd olunacaqdı. Buckmaster bunu rüşvət sayıb və təklifi qəbul etməyib. Bubeck belə bir təklif etdiyini təsdiqləyib, amma söhbətin bu cür təsvir olunması ilə razılaşmayıb.

    “Codex” istifadəçisi olan Buckmaster şirkətə göndərdiyi sorğu və tapşırıqların nəticəyə təsir edib-etmədiyini soruşub. “OpenAI” deyib ki, bu məlumatlara nə bir insan, nə də AI agenti baxıb. Şirkətə görə, son 2 ayda göndərilən sorğuların sistemə və modelin öyrədilməsinə heç bir təsiri ola bilməz. Halbuki “OpenAI” əvvəllər məhsuldan istifadə zamanı yaranan məlumatların modeli yaxşılaşdırmaq üçün işlədilə biləcəyini tam istisna etmirdi. Buckmaster bu izaha da şübhə ilə yanaşır.

    Almaniyanın Drezden Texniki Universitetinin professoru Andreas Thom da “OpenAI” ilə bağlı oxşar narahatlığını dilə gətirib. Şirkət daha əvvəl Thom və Gábor Kunun araşdırmasına əsaslanan riyazi nəticəni açıqlamışdı. Sonradan onların töhfəsi barədə qeyd elana səssizcə əlavə edilmişdi. Thom komandasının araşdırma ilə bağlı “ChatGPT” söhbətlərinin modeli yaxşılaşdırmaq üçün işlədilə biləcəyini istisna etmir. “OpenAI” həmin məlumatların nəticəyə təsir edib-etmədiyini deməyib.

    2000-ci ildə Kley Riyaziyyat İnstitutu riyaziyyatın ən çətin 7 məsələsini Minilliyin Mükafatı problemləri siyahısına salıb. Hər məsələnin həllinə görə 1 milyon dollar (təxminən 1,7 milyon manat) mükafat ayrılıb. İndiyədək onlardan yalnız Puankare fərziyyəsinin həlli rəsmən qəbul olunub. İnstitut “Navier-Stokes” problemini həll edilməmiş məsələlərin siyahısından çıxarsa da, onun həll olunduğunu hələ elan etməyib. Qaydalara görə, nəticə dərc ediləndən sonra ən azı 2 il keçməli və həll dünya riyaziyyat ictimaiyyəti tərəfindən qəbul olunmalıdır.

    “OpenAI” deyir ki, “Navier-Stokes” işi başa çatandan sonra başqa bir Minilliyin Mükafatı problemində ciddi irəliləyiş əldə edib. Məsələnin adı açıqlanmayıb. Ancaq təsdiqlənməmiş məlumatlar bunun mürəkkəb həndəsi formalarla bağlı “Hodge” fərziyyəsi ola biləcəyini göstərir. “Anthropic” şirkətinin də bu problemlərdən birinin həllinə yaxınlaşdığı iddia olunur. Riyaziyyatçılar minlərlə AI agenti və böyük büdcələrlə aparılan yarışın akademik qrupları belə böyük problemləri araşdırmaqdan çəkindirəcəyindən narahatdırlar.