Logo

    Elm & Texnologiya arxivi

    11045 xəbər, 553 səhifə - 31-ci səhifə

    Alimlər kainatın ilk əvvəlində işığın olub-olmamasına aydınlıq gətiriblər
    Elm & Texnologiya

    Alimlər kainatın ilk əvvəlində işığın olub-olmamasına aydınlıq gətiriblər

    Elə düşünmək olar ki, əvvəlcə kainatda tam qaranlıq hökm sürürdü. Amma bu, belə deyil. İşıq zərrəcikləri Böyük partlayışdan dərhal sonra yaranmışdı, lakin onlar bütün kainatı işıqlandıra bilmirdilər.
    Bakteriyalar plastik materialı parasetamola çevirməyi öyrəniblər
    Elm & Texnologiya

    Bakteriyalar plastik materialı parasetamola çevirməyi öyrəniblər

    Parasetamol xam neftdən istehsal olunur ki, bu da böyük enerji sərfiyyatı tələb edir və karbon qazı emissiyalarına səbəb olur. Edinburq Universitetinin alimləri alternativ üsul tapıblar.
    Yeni teleskop kosmosun inanılmaz fotolarını təqdim edib
    Elm & Texnologiya

    Yeni teleskop kosmosun inanılmaz fotolarını təqdim edib

    Legacy Survey of Space and Time (LSST) kamerası, yeni istifadəyə verilmiş Vera Rubin adına rəsədxanada cəmi 10 saatlıq müşahidə zamanı milyonlarla uzaq səma cisminin işığını misilsiz miqyasda qeydə alıb.
    Ay tozu meqapolis havasından daha az toksikdir
    Elm & Texnologiya

    Ay tozu meqapolis havasından daha az toksikdir

    Yeni təcrübə göstərib ki, meqapolisin gur küçəsindəki hava Ay tozundan daha toksikdir. "Nəticələr insanın Aya qayıtmasının təhlükəsiz olduğunu təsdiqləyir" - deyə Sidney Texnologiya Universitetinin təbiət elmləri üzrə fəxri professoru Brian Oliver bildirib.
    Avropa Kosmik Agentliyi 2040-cı ilə qədər kosmosun mənimsənilməsi planını açıqlayıb
    Elm & Texnologiya

    Avropa Kosmik Agentliyi 2040-cı ilə qədər kosmosun mənimsənilməsi planını açıqlayıb

    Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) “TECHNOLOGY 2040: A VISION FOR THE EUROPEAN SPACE AGENCY” adlı sənədi yayımlayıb. Bu sənəd ESA-nın ətraflı planıdır və orada 2040-cı ilə qədər Avropanın kosmosda inamla fəaliyyət göstərə bilməsi üçün artıq bu gündən inkişaf etdirilməli olan texnologiyalar təsvir olunub
    Yeni fotolar Mars səthinin altında buzun olduğuna işarə edirlər
    Elm & Texnologiya

    Yeni fotolar Mars səthinin altında buzun olduğuna işarə edirlər

    Bu kəşfi Missisipi Universitetinin tədqiqatçıları ediblər. Onlar Marsdakı Amazonis Planitia adlı regionu müşahidə ediblər. Bu, əvvəllər də gələcək kosmik missiyalar üçün perspektivli ərazi hesab edilən orta enliklərdə yerləşən ərazidir.
    Samsung Exynos 2500 flaqman prosessoru təqdim olunub
    Elm & Texnologiya

    Samsung Exynos 2500 flaqman prosessoru təqdim olunub

    Samsung şirkəti öz yeni flaqman mobil prosessorunu təqdim edib. Söhbət, Exynos 2500-dan gedir. Bu, şirkətin 3 nanometrlik texnoloji prosesi əsasında hazırlanmış ilk mobil prosessorudur.
    Elon Musk Starship-in uçuş sayını artırmağı hədəfləyib
    Elm & Texnologiya

    Elon Musk Starship-in uçuş sayını artırmağı hədəfləyib

    Bu ayın əvvəlində SpaceX aerokosmik şirkəti nəhəng Starship raketinin doqquzuncu sınaq uçuşunu həyata keçirdi və ardıcıl üçüncü dəfə bu sınaq qəza ilə nəticələndi. Bu hadisə fonunda bir çox sual yaranır. Bəzilərinin insanları digər planetlərə aparacağına inandığı bu kosmik gəmidən nə gözləmək olar və son uğursuzluq daha dərin sənaye problemlərinin əlaməti deyilmi?
    Qalaktikamızın ən ekstremal bölgəsində planetlərin formalaşdığı təyin edilib
    Elm & Texnologiya

    Qalaktikamızın ən ekstremal bölgəsində planetlərin formalaşdığı təyin edilib

    Süd Yolunun ekstremal bir bölgəsində - burada ultrabənövşəyi şüalanma Yer səviyyəsindən 10 minlərlə dəfə güclü olduğu halda - James Webb teleskopu su və ekzoplanetlərin formalaşması üçün uyğun şərait aşkarlayıb.
    Çinin Marsdan nümunələrin geri qaytarılması missiyası barəsində təfərrüatlar açıqlanıb
    Elm & Texnologiya

    Çinin Marsdan nümunələrin geri qaytarılması missiyası barəsində təfərrüatlar açıqlanıb

    Çinin Mars süxurlarından nümunələrin Yerə gətirilməsini hədəfləyən iddialı “Tianwen-3” missiyası ilə bağlı təfərrüatlar məlum olub. Nature Astronomy jurnalında dərc olunan məqalədə, Hefey şəhərində yerləşən Dərin Kosmik Tədqiqatlar İnstitutundan Zengqian Hou rəhbərliyindəki tədqiqat qrupu 2028-2031-ci illər üçün planlaşdırılmış layihənin əsas aspektlərini təqdim edib.
    Amerikalı alim fəzanı 3 zaman oxu ilə əvəz etməyi təklif edib
    Elm & Texnologiya

    Amerikalı alim fəzanı 3 zaman oxu ilə əvəz etməyi təklif...

    Bəs əgər bizim kainat üçölçülü məkan və zamandan ibarət deyilsə, əksinə, hər şey üç ayrı vaxt ölçüsündən yaranırsa? Yeni bir araşdırma kainatın quruluşu ilə bağlı qeyri-adi bir ideya irəli sürür.
    Çində virtual ID sistemi istənilən istifadəçinin real zamanda internetə çıxışını bloklaya biləcək
    Elm & Texnologiya

    Çində virtual ID sistemi istənilən istifadəçinin real zamanda internetə çıxışını...

    Çin hakimiyyəti ölkədə mərkəzləşdirilmiş onlayn identifikasiya sisteminin - virtual ID-nin tətbiqinə başlayıb. Rəsmi olaraq bu sistem şəxsi məlumatların qorunması və rəqəmsal iqtisadiyyatın stimullaşdırılması aləti kimi təqdim olunur.
    Qlobal istiləşmə yuxu apnoesi sindromunu ağırlaşdırır
    Elm & Texnologiya

    Qlobal istiləşmə yuxu apnoesi sindromunu ağırlaşdırır

    Avstraliyadan olan bir tədqiqat qrupu ilk dəfə olaraq qlobal istiləşmə ilə obstruktiv yuxu apnoesi sindromu - yəni qəfil tənəffüs dayanması - arasında əlaqəni göstərib. Alimlər hesablayıblar ki, gecə saatlarında havanın temperaturunun artması bu sindromun inkişaf riskini 45% artırır.
    İnsanların itirdikləri bədən hissələrini bərpa edə biləcəkləri təyin edilib
    Elm & Texnologiya

    İnsanların itirdikləri bədən hissələrini bərpa edə biləcəkləri təyin edilib

    Alimlər müəyyən ediblər ki, insanların itirilmiş bədən hissələrini yenidən bərpa etmələri üçün lazım olan bütün tərkib hissələri mövcuddur. Bu nəticəyə alimlər bədən hissələrini regenerasiya etmək qabiliyyəti ilə tanınan qeyri-adi amfibiyaları araşdırdıqdan sonra gəliblər.
    Tarixdə ilk robotlaşdırılmış ürək köçürmə əməliyyatı həyata keçirilib
    Elm & Texnologiya

    Tarixdə ilk robotlaşdırılmış ürək köçürmə əməliyyatı həyata keçirilib

    ABŞ-da həkimlər ilk dəfə tamamilə robotlaşdırılmış ürək köçürmə əməliyyatı həyata keçiriblər. Tibb sahəsində ən çətin əməliyyatlardan biri olan bu prosedur döş qəfəsi açılmadan və döş sümüyü zədələnmədən icra olunub.
    Dəhşətli qəzadan sonra bir şəxsin üzü 3D çap ilə bərpa edilib
    Elm & Texnologiya

    Dəhşətli qəzadan sonra bir şəxsin üzü 3D çap ilə bərpa...

    Bristoldakı Tibbi 3D Texnologiyalar Mərkəzi velosipedçi Dave Richards-ın ağır qəzadan sonra üzünün bərpasına kömək edib.
    Voyager-1 zondu gələn il Yerdən 1 işıq günü uzaqlığında olacaq
    Elm & Texnologiya

    Voyager-1 zondu gələn il Yerdən 1 işıq günü uzaqlığında olacaq

    2026-cı ilin noyabr ayında NASA-nın 1977-ci ildə kosmosa buraxdığı Voyager-1 zondu Yer kürəsindən 1 işıq günü uzaqlığa çatacaq. Bu, işıq sürəti ilə - yəni saniyədə 300 000 kilometr - hərəkət edən, kütləsi olmayan fotonlardan ibarət olan işığın bir yer sutkası ərzində qət etdiyi məsafədir.
    Qlobal temperatur 3 il ərzində 1.5 dərəcə Selsidən çox arta bilər
    Elm & Texnologiya

    Qlobal temperatur 3 il ərzində 1.5 dərəcə Selsidən çox arta...

    BBC-nin istinad etdiyi hesabatda 60-dan çox aparıcı iqlimşünas xəbərdarlıq edib ki, əgər qlobal karbon qazı emissiyaları indiki səviyyədə qalarsa, Yer kürəsində temperatur cəmi 3 il ərzində 1.5 dərəcə Selsidən çox arta bilər.
    SpaceX-in Falcon 9 raketi 1 il ərzində kosmosa 1500 tondan çox faydalı yük daşıyıb
    Elm & Texnologiya

    SpaceX-in Falcon 9 raketi 1 il ərzində kosmosa 1500 tondan...

    İnternetdə maraqlı bir infoqrafika yayılıb. Bu infoqrafika SpaceX-in yalnız bir raket modeli olan Falcon 9-un orbitə faydalı yük çıxarılması baxımından digər bütün şirkətləri - həm özəl, həm də dövlət qurumlarını - nə qədər geridə qoyduğunu göstərir.
    Bulud örtüyünün azalması planetin qlobal temperaturunun qalxmasına səbəb olur
    Elm & Texnologiya

    Bulud örtüyünün azalması planetin qlobal temperaturunun qalxmasına səbəb olur

    Yeni tədqiqat Yer kürəsinin bulud örtüyünün kəskin şəkildə azalmasını qeydə alıb - alimlər hesab edirlər ki, buludların olmaması onsuz da qaynama həddində olan planetdə rekord temperatur göstəricilərinə səbəb olur.